Istražuju veze Šabunjina sa ruskim borcima na ukrajinskom ratištu

Crnogorski istražitelji zatražili su podatke od međunarodnih partnera o vezama ruskog državljanina Mihaila Nikolajeviča Šabunjina sa osobama koje su učestvovale u ratnim operacijama u Ukrajini kako bi utvrdili motiv zločina koji je počinio 31. avgusta, usmrtivši na strelištu „Češka zbrojovka“ u Danilovgradu trojicu zaposlenih.

Istražitelji pokušavaju da utvrde da li je Šabunjin, osumnjičen za ubistvo Nemanje Kapora (20), Petra Globarevića (24) i Momira Radonjića (67), prošao vojnu ili drugu specijalizovanu obuku, kao i da li je eventualno boravio na ukrajinskom ratištu. Za sada o tome nema zvanične potvrde.

Ta mogućnost, prema informacijama Pobjede, razmatra se kao jedna od opcija u široj provjeri njegove biografije, kontakata i razloga dolaska u Crnu Goru.

Šabunjin je, kako je objavio Dmitrij Lejn, osnivač kanala Telegram News Serbia na toj aplikaciji, prvi put ušao u Crnu Goru autobusom iz Srbije, preko Graničnog prelaza Dobrakovo 7. jula 2026. godine. Nakon toga, njegovo kretanje je bilo neuobičajeno.

Za samo šest dana (od 7. do 12. jula) osam puta je prešao državnu granicu, neprestano putujući autobusima u susjednu Bosnu i Hercegovinu i vraćajući se nazad preko graničnih prelaza Sitnica, Šćepan Polje i Vraćenovići.

Upravo zbog njegovih učestalih putovanja, istražitelji su zatražili podatke od partnerskih službi kako bi utvrdili sa kim je bio povezan prije i tokom dolaska u Crnu Goru.

Sumnju istražitelja da je Šabunjin prošao specijalnu obuku za rukovanje oružjem podstakao je način na koji je usmrtio žrtve. Zločin su zabilježile nadzorne kamere na kojima se vidi da je pucao istovremeno iz dva pištolja. Prema tvrdnjama izvora koji su pregledali snimke, njegovo kretanje, brzina reakcije tokom korišćenja dva pištolja ukazuju na znanje koje prevazilazi iskustvo prosječnog posjetioca strelišta.

Vijesti su, pozivajući se na izvor upoznat sa snimkom, objavile da je Šabunjin bio profesionalni strijelac ili da je prošao vrhunsku obuku za rukovanje vatrenim oružjem. Ipak, stručna procjena njegovog ponašanja sama po sebi nije dokaz da je bio pripadnik vojske ili učesnik ratnih operacija, što će biti jedan od pravaca istrage.

Vještačenje telefona i kontakata

U pravcu utvrđivanja motiva za trostruko ubistvo, policija i Agencija za nacionalnu bezbjednost (ANB) analiziraju Šabunjinove mobilne telefone, kontakte, komunikaciju i kretanje.

Posebno se provjerava da li je održavao kontakte sa ruskim državljanima koji su učestvovali u borbama na ukrajinskom ratištu, kao i da li se neko od tih ljudi nalazi ili je ranije boravio u Crnoj Gori i regionu.

Predmet provjera su i njegovi višestruki prelasci državne granice, boravak u Bosni i Hercegovini, način finansiranja putovanja i aktivnosti tokom prethodnih mjeseci. Istražitelji pokušavaju da utvrde da li je riječ o uobičajenim turističkim kretanjima ili o putovanjima povezanim sa osobama iz njegovog kontaktnog kruga.

Radio u prodavnici i izrađivao predmete od drveta

Ruski mediji zasad ne objavljuju podatke o mogućem vojnom angažmanu Šabunjina. Prema pisanju regionalnih medija iz Perma, rođen je u februaru 1996. godine u gradu Osa, a kasnije se sa porodicom preselio u Perm.

Navodi se da je radio u prodavnici sportske opreme, bavio se planinskim trčanjem, skijanjem i pješačenjem i putovao širom Rusije i u inostranstvo. Tokom boravka u Crnoj Gori, prema istim izvorima, izrađivao je predmete od drveta i tražio posao.

Kako je objavila Antena M pozivajući se na izvod iz Federalne službe sudskih izvršitelja Rusije, Šabunjin je u Rusiji imao najmanje dva duga, ukupno oko 500.000 rubalja, približno 5.000 eura, što za uslove u Rusiji, naročito u regionima poput Perma, predstavlja ozbiljan novac, ekvivalentan višemjesečnoj ili čak godišnjoj prosječnoj plati.

Šabunjin je, prema tim podacima, otplatio manji dio duga, a postupke izvršenja naplate pokrenule su notarske kancelarije u Permu, krajem 2025. i početkom 2026. godine.

Jermenski portal Sledstvie.info objavio je da je Šabunjin prešao rusku granicu sa Abhazijom desetine puta u posljednjih nekoliko godina.

Prema pisanju tog portala, njegov otac, inače bivši sudija, završio je Višu školu Ministarstva unutrašnjih poslova Ruske Federacije i radio je u tužilaštvu Perma.

Od početka ruske agresije na Ukrajinu 2022. godine, procjenjuje se da je iz ruske vojske dezertiralo na desetine hiljada vojnika i prebjeglo u inostranstvo.

Sa druge strane, zapadne obavještajne službe i evropske agencije za bezbjednost upozoravaju da postoji ozbiljan rizik od infiltracije ruskih agenata koji se lažno predstavljaju kao dezerteri ili političke izbjeglice.

Osim toga, Gardijan piše da evropski zvaničnici i bezbjednosni krugovi bilježe porast ruskih sabotaža u Evropi poput podmetanja požara, napada na infrastrukturu i uhođenje.

U tim operacijama, ruske službe često koriste takozvane „potrošne agente“, odnosno ruske državljane koji su već ušli u Evropu kao izbjeglice, a koje GRU, tamošnja vojnoobavještajna služba, naknadno vrbuje preko kriptovanih aplikacija, poput Telegrama.

Do sada su ruski državljani u Crnu Goru mogli da ulaze bez vize do 30 dana, uz važeći pasoš i obaveznu prijavu boravka u roku od 24 sata od ulaska.

Međutim, odlukom koja je usvojena na sjednici Vlade Crne Gore 23. jula 2026, a radi potpunog usklađivanja sa Šengen i EU viznom politikom, od 1. novembra 2026. za ruske državljane biće obavezna viza za svaki ulazak, dok se bezvizni režim trajno ukida.

Izuzeci od obaveze da dobiju crnogorske vize biće isključivo oni ruski državljani koji posjeduju aktivnu višekratnu Šengen vizu, vizu SAD, Velike Britanije ili važeću boravišnu dozvolu u nekoj od država Šengen zone.

Šabunjin je dan prije zločina proveo na rijeci Zeti sa nekoliko mladića sa kojima se sprijateljio. Kada se rastajao sa njima, ostavio je svoj broj telefona i otišao sa crnim rancem.

Sjutradan je došao u streljanu „Češka zbrojovka“ u selu Strahinići, gdje je hladnokrvno ubio troje zaposlenih, ukrao oružje i municiju, kao i automobil jedne od žrtava. Nakon što su pročitali vijesti o potrazi, mladići sa rijeke Zete prepoznali su Šabunjina i obavijestili policiju.

Ključne informacije o Šabunjinu policiji je saopštio taksista koji ga je prevezao do Herceg Novog. Taksisti je ostavio pasoš i telefon kao zalog, obećavajući da će platiti kasnije. Vozač je o tome obavijestio policiju.

Bez odgovora o motivu

Direktor Uprave policije Lazar Šćepanović je saopštio da je Šabunjin više puta posjećivao strelište u Danilovgradu. U policijskim evidencijama nije bio registrovan kao bezbjednosno interesantna osoba.

Šabunjin se nakon zločina udaljio sa strelišta, a tokom noći stradao je tokom policijske akcije u Herceg Novom. U akciji lociranja Šabunjina su učestvovale specijalne jedinice policije i helikopter Vojske Crne Gore sve do 3.35 sati, kada je u šumi iznad naselja Topla u Herceg Novom počinio samoubistvo.

Istraga o motivu i pozadini zločina tek treba da pruži odgovore. Crnogorske službe pokušavaju da sastave njegov psihološki i ideološki profil, rekonstruišu posljednje mjesece njegovog života i utvrde da li je postupao samostalno.

Provjera mogućih veza sa učesnicima rata u Ukrajini samo je jedan od pravaca istrage.

Interesovanja za putovanja i sport

Prema pisanju ruskih medija, među interesovanjima Mihaila Šabunjina bili su vožnja bicikla i surfovanje. Na svom TikTok nalogu „Mikesbestlife“, 2022. godine objavljivao je video-snimke u kojima se vidi kako vježba održavanje ravnoteže na posebnoj dasci.

Kako se može vidjeti na tom nalogu, snimao je video-zapise i pomoću drona. Šabunjin je za sebe navodno govorio i da je stoper.

Osim toga, mediji u Rusiji su objavili da je uživao u trčanju po prirodi, planinarenju, skijanju i izradi drvenog posuđa, a tražio je posao u ugostiteljstvu.

Kako je objavio portal 24SMI, Šabunjin je bio član grupa za Ruse koji žive u inostranstvu, a posebno su ga zanimali Dubai i Filipini.

U Rusiji ga gonili zbog nanošenja tjelesnih povreda?

U objavi Dmitrija Lejna na Telegramu navodi se da je protiv Šabunjina bio pokrenut krivični postupak zbog namjernog nanošenja tjelesnih povreda srednje težine.

Šabunjin je, navodno, strahujući od zatvora, hitno napustio zemlju i preselio se u region Balkana.

U Permu se bavio izradom namještaja visoke klase od punog drveta po narudžbini, kao i elemenata drvenog posuđa i dekoracije enterijera.

Osim toga, u rodnom gradu je radio kao prodavac-konsultant u lokalnoj sportskoj prodavnici.

“Kolege i klijenti smatrali su ga talentovanim majstorom, ali se iza njegove spoljašnje profesionalnosti krila ozbiljna psihološka problematika, koja se ispoljavala kroz nedostatak humanosti, izlive nekontrolisane agresije i sve izraženiju opsesiju vatrenim oružjem”, navodi se u objavi Dmitrija Lejna.