ADP-Zid: Volontiranje nije besplatna radna snaga i zamjena za posao

Akcelerator društvenih promjena – Zid (ADP-Zid) upozorava na alarmantno stanje u Crnoj Gori, gdje se suština volontiranja sistemski urušava i pretvara u neplaćeni rad, pripravnički staž i zamjenu za sistematizovana radna mjesta u javnom i privatnom sektoru.

Pridružujući se globalnoj inicijativi Međunarodnog udruženja za volonterski angažman (IAVE), iz ove organizacije ističu da se volontiranje danas sve češće pogrešno koristi kao besplatna radna snaga u ministarstvima, javnim ustanovama i profitnim kompanijama, pri čemu ljekari i medicinske sestre takođe rade „kao volonteri“.

Pored toga, pojedine državne institucije odbijaju da dostave podatke o broju i prirodi volonterskih angažmana, skrivajući zloupotrebe iza Zakona o slobodnom pristupu informacijama.

Iz ADP-Zida naglašavaju da se suštinska razlika ogleda u tome što je rad ekonomska razmjena truda za novac i radnička prava, dok je volontiranje slobodan izbor, čin solidarnosti i darivanje vremena zajednici bez materijalne koristi.

Urušavanje ovih principa i tretiranje volontiranja kao neplaćenog rada direktno je u suprotnosti sa principima Evropske unije i podriva zatvaranje Poglavlja 19 – Socijalna politika i zapošljavanje.

Povodom ove situacije, ADP-Zid upućuje poziv Vladi Crne Gore, resornim ministarstvima, lokalnim samoupravama i poslodavcima da podrže set ključnih zahtjeva: zakonsko odvajanje volontiranja od rada i pripravništva, ukidanje odredbi koje volontiranje tretiraju kao „radno iskustvo“ (poput članova u Zakonu o unutrašnjim poslovima i Zakonu o zdravstvenoj zaštiti), kao i prelazak sa mehaničkog brojanja ugovora na mjerenje društvenog uticaja i ekonomske vrijednosti po preporukama Međunarodne organizacije rada (ILO).

Takođe, zahtijeva se uspostavljanje mehanizama za sankcionisanje zloupotreba u javnom i privatnom sektoru, veća transparentnost državnih institucija, te pokretanje otvorenog javnog dijaloga o ulozi volontiranja. Iz ADP-Zida poručuju da se volontiranje mora vratiti tamo gdje pripada – u domen civilnog društva i aktivnog građanstva.