Antisindikalnu diskriminaciju u RTCG-u vide i u Briselu
Navodi o antisindikalnoj diskriminaciji i pritiscima na sindikalne predstavnike u Javnom servisu, otežano kolektivno pregovaranje, ali i sveukupan loš socio-ekonomski položaj medijskih radnika i radnica u Crnoj Gori, našli su se u ovogodišnjem Izvještaju Evropske komisije (EK), koji je još jednom potvrdio ono na što Sindikat medija Crne Gore (SMCG) godinama ukazuje.
Za nas je posebno značajno što su iz Brisela, u dijelu koji se odnosi na uslove rada u medijima, prvi put ukazali i na navode sindikalnih predstavnika u RTCG-u o neprimjerenim pritiscima menadžmenta, antisindikalnoj diskriminaciji i kašnjenju kolektivnog pregovarana. Sama činjenica da su se navodi o antisindikalnoj diskriminaciji i pritiscima na sindikalne predstavnike u Javnom servisu našli u Izvještaju Evropske komisije dovoljno govori o ozbiljnosti problema.
S druge strane, kao i prethodnih godina, EK je ponovo posvetila pažnju sudskim postupcima koji se vode povodom izbora generalnog direktora RTCG-a, a ponovo su izostale su ocjene o izbalansiranom izvještavanju Javnog servisa.
Iz EK su prepoznali i širi problem ograničenog socijalnog dijaloga i kolektivnog pregovaranja u medijima, kao i slučajeve pritisaka povezanih sa sindikalnim članstvom. Istovremeno, u Izvještaju se konstatuje da Granski kolektivni ugovor (GKU) za medijsku djelatnost još nije zaključen, što medijske radnike sprečava da svoja radna prava ostvaruju pod jednakim uslovima kao zaposleni u drugim sektorima.
SMCG pozdravlja što je Evropska komisija ponovo posvetila pažnju ovom pitanju, pozivajući se na podatke istraživanja koje smo radili u saradnji sa Misijom OEBS-a u Crnoj Gori. Podsjećamo da je usvajanje GKU jedna od obaveza predviđenih Medijskom strategijom, ali da medijski radnici i radnice godinama čekaju na dokument koji bi unaprijedio njihova prava i uslove rada.
Značajno je što je EK prepoznala aktivno zalaganje granskog sindikata za unapređenje socio-ekonomskog položaja, profesionalnih standarda i bezbjednosti medijskih radnika. Činjenica da Evropska komisija godinama pominje podatke iz istraživanja SMCG-a dodatno potvrđuje značaj našeg rada.
Bezbjednost novinara i novinarki i dalje ostaje jedno od ključnih pitanja na koje upozoravaju iz Brisela. U dokumentu se poziva na naš podatak da su tokom 2025. godine zabilježile najmanje 33 incidenta, kao i da su novinarke bile nesrazmjerno više izložene ovim incidentima.
Ohrabruje nas što je pažnju Evropske komisije zavrijedio i Mehanizam za bezbjednost novinara, čije je uspostavljanje inicirao SMCG. U Izvještaju se navodi da je njegovo osnivanje rezultiralo boljom koordinacijom nadležnih institucija, dostupniju podršku novinarima i sistematičnije praćenje prijavljenih slučajeva i njihovih ishoda.
Evropska komisija je ponovila preporuku da se novinarima obezbijedi blagovremena i efikasna policijska i sudska zaštita od svih oblika nasilja, uz davanje prioriteta istragama i sudskim postupcima u ključnim starim slučajevima. Upozorila je i da Crna Gora još nema posebno zakonodavstvo usklađeno sa evropskim okvirom za zaštitu od SLAPP tužbi, zbog čega novinari ostaju izloženi mogućim pravnim pritiscima i zastrašivanju.
SMCG očekuje da nalazi Evropske komisije ne ostanu samo konstatacije koje se ponavljaju iz godine u godinu, već da podstaknu nadležne institucije i poslodavce da obezbijede stvarnu zaštitu radnih i sindikalnih prava zaposlenih u medijima.