MF: Red, odgovornost i profesionalni standardi u upravljanju državnim kapitalom
Usvajanjem Zakona o upravljanju privrednim društvima u vlasništvu države, Skupština Crne Gore podržala je jednu od najznačajnijih reformi u oblasti upravljanja državnom imovinom u posljednjim decenijama, saopštili su iz Ministarstva finansija.
Kako navode, ovim zakonom Crna Gora pravi odlučan zaokret od praksi koje su godinama karakterisali fragmentisano upravljanje, nejasno definisane odgovornosti i nedovoljna usmjerenost na rezultate.
Dodaju da, država prvi put uspostavlja jedinstven, moderan i odgovoran sistem upravljanja svojim privrednim društvima, zasnovan na profesionalnosti, transparentnosti i zaštiti javnog interesa.
“Državni kapital je kapital građana. Upravo zato njime se mora upravljati odgovorno, stručno i u skladu sa najvišim standardima korporativnog upravljanja. Novi zakon uvodi jasna pravila i precizno definiše odgovornosti svih učesnika u sistemu, uz snažniju koordinacionu ulogu Ministarstva finansija u sprovođenju vlasničke politike države. Rezultati poslovanja više neće biti stvar procjene, već jasno mjerljiva obaveza kroz definisane ciljeve i redovno praćenje njihovog ostvarivanja”, piše u saopštenju.
Kako poručuju, jedna od najvažnijih novina odnosi se na profesionalizaciju upravljačkih struktura u državnim preduzećima. Uvode se jasni i strogi kriterijumi za izbor kandidata, nezavisna komisija koja vrši selekciju, kao i obaveza da članovi organa upravljanja posjeduju odgovarajuće znanje, iskustvo i kompetencije. Članovi organa upravljanja će biti birani po sprovedenom javnom konkursu.
Dodaju da, to znači da stručnost postaje osnovni kriterijum, a odgovornost sastavni dio upravljanja. Prostor za diskreciono odlučivanje i politički uticaj biće značajno sužen, dok će rezultati i učinak biti ključni pokazatelji uspješnosti.
“Zakon predviđa i uključivanje nezavisnih članova u organe upravljanja, jasne uslove za reizbor i razrješenje, (ne)ostvarivanje postavljenih ciljeva i indikatora je vezano za trajanje mandata upravljačkih struktura, kao i transparentnu politiku naknada povezanu sa ostvarenim rezultatima”, stoji u saopštenju.
U saopštenju se navodi i da istovremeno, država jasno definiše kada i pod kojim uslovima treba da bude vlasnik privrednih društava.
“Državno vlasništvo zadržava se isključivo tamo gdje postoji opravdan javni interes i strateški značaj za Crnu Goru, čime se štite principi tržišne konkurencije i sprječava neopravdano širenje državnog portfolija. Poseban značaj zakona ogleda se i u zaštiti javnih finansija. Uvode se višegodišnje planiranje, redovno izvještavanje i sistemsko upravljanje fiskalnim rizicima, kako državna preduzeća više ne bi predstavljala potencijalni izvor skrivenih troškova i nepredvidivih obaveza po budžet”, ističe se u saopštenju.
Dodaju da, ova reforma potvrđuje jasnu opredijeljenost Crne Gore da gradi efikasne institucije i odgovoran odnos prema imovini svih građana.
“Usklađivanjem sa OECD principima korporativnog upravljanja privrednim društvima u vlasništvu države, Crna Gora dodatno jača svoj kredibilitet i potvrđuje evropski kurs reformi. Koristi od ovog zakona osjetiće prije svega građani, kroz efikasnija i odgovornija državna preduzeća, veću stabilnost javnih finansija, manje fiskalne rizike i održiviji razvoj države. Proces pripreme zakona bio je otvoren i inkluzivan. U njegovoj izradi učestvovali su predstavnici institucija i civilnog sektora, a brojne sugestije iz javne rasprave ugrađene su u konačno zakonsko rješenje”, naznačava se u saopštenju.
Kako ocjenjuju, usvajanje ovog zakona nije samo donošenje novog propisa. Dodaju da je to reformska odluka da se uvede red tamo gdje ga nije bilo dovoljno, da se podignu standardi upravljanja i da se javni interes stavi u središte svih odluka koje se tiču državne imovine.
Crna Gora ovim zakonom šalje, kako kažu, jasnu poruku da odgovornost, stručnost i rezultati postaju temelj upravljanja državnim resursima.
“Usvajanjem Zakona o upravljanju privrednim društvima u vlasništvu države šaljemo jasnu poruku da državni kapital pripada građanima i da se njime mora upravljati odgovorno, profesionalno i u njihovom najboljem interesu. Vrijeme nejasnih odgovornosti i izostanka rezultata ostavljamo iza sebe. Ovim zakonom uvodimo sistem u kojem stručnost, integritet i učinak postaju osnov za upravljanje državnim preduzećima”, zaključio je ministar finansija Novica Vuković.