Crna Gora među državama sa najvećim padom udjela javnog duga u BDP-u
Prema podacima Međunarodnog monetarnog fonda (MMF) iz izvještaja World Economic Outlook za april 2026. godine, Crna Gora se nalazi među evropskim zemljama koje su ostvarile najveće smanjenje udjela javnog duga u BDP-u u poređenju sa 2020. godinom.
Projekcije MMF-a pokazuju da bi bruto dug opšte države u 2026. godini trebalo da iznosi oko 62,4 odsto BDP-a (preciznije 62,44%), što predstavlja pad za gotovo 46 procentnih poena u odnosu na 2020. godinu, kada je iznosio rekordnih 108,4 odsto. U relativnom iznosu, riječ je o smanjenju od oko 42 odsto.
Veliki skok na evropskoj listi zaduženosti
Promjena pozicije Crne Gore u šestogodišnjem periodu jasno je vidljiva u poređenju sa ostatkom Evrope. Tokom 2020. godine, sa dugom od 108,4 odsto BDP-a, Crna Gora je zauzimala osmo mjesto po visini javnog duga među prikazanim evropskim država. Ispred nje su se nalazile samo Grčka (209,9%), Italija (154,4%), Portugal (134,1%), Španija (119,2%), Francuska (114,9%), Kipar (113,6%) i Belgija (111,2%).
Na projekciji za 2026. godinu, Crna Gora se više ne nalazi među prvih 15 najzaduženijih evropskih zemalja. Vrh te liste sada zauzimaju Italija sa 138,4 odsto BDP-a, Grčka sa 136,9%, Ukrajina sa 122,6%, Francuska sa 118,4% i Belgija sa 109,2%. Visoko su pozicionirane i Velika Britanija (103,6%) te Španija (98,2%).
Kretanje duga po godinama
Podaci MMF-a ukazuju na višegodišnji trend smanjenja učešća duga u BDP-u nakon 2020. godine:
- 2020: 108,4%
- 2021: 86,2%
- 2022: 70,3%
- 2023: 59,6%
- 2024: 60,8%
- 2025: 67,1%
- 2026 (projekcija): 62,44%
Udio u BDP-u u odnosu na nominalni dug i regionalni kontekst
Iz MMF-a napominju da se navedeni pokazatelji odnose na udio bruto duga opšte države u BDP-u, što treba razlikovati od nominalnog iznosa duga. Smanjenje ovog procenta ne znači nužno smanjenje ukupnih nominalnih obaveza u istoj mjeri, jer na odnos duga i BDP-a značajno utiču inflacija, ekonomski rast, kursne razlike, budžetski saldo i šire fiskalne okolnosti.
Posmatrano u okviru regiona, projekcije za 2026. godinu svrstavaju Crnu Goru (62,4%) u sredinu u odnosu na susjede prikazane na listi — Hrvatska je projektovana na 56,5 odsto BDP-a, dok se za Sloveniju prognozira nivo duga od 65,2 odsto.