Udruženje penzionera uputilo dopis Fondu PIO o nepravilnosti u poslovanju koje je utvrdila DRI

Fondu penzijskog i invalidskog osiguranja Crne Gore (PIO) upućen je zvanični zahtjev za dostavljanje informacija u skladu sa Zakonom o slobodnom pristupu informacijama, povodom nalaza Državne revizorske institucije o reviziji Godišnjeg finansijskog izvještaja i pravilnosti poslovanja za 2023. godinu, saopšteno je iz Udruženja penzionera.

“DRI je utvrdila ukupno sedamnaest nalaza i preporuka koji ukazuju na ozbiljne nepravilnosti u radu Fonda. Posebno zabrinjava naknadno umanjenje vrijednosti hartija od vrijednosti (akcija) u portfelju Fonda sa 90,5 miliona eura na svega 19,4 miliona eura, čime je ispravka vrijednosti iznosila preko 71 milion eura”, kazali su iz Udruženja penzionera.

Kako navode, od Fonda PIO zatražili su da dostavi dokumentaciju o aktivnostima na realizaciji preporuka DRI, postupku procjene vrijednosti akcija, izboru procjenjivača, eventualnim saglasnostima nadležnih organa, te obrazloženje razloga za umanjenje knjigovodstvene vrijednosti portfelja i podatke o prihodima od dividendi.

“Tako se, npr. u nalazima DRI konstatuje da je Fond PIO u 2023. godini izvršio isplatu izdataka u iznosu od 15.404,13 eura po osnovu naknade predsjedniku i članovima Komisije za sistem penzijskog i invalidskog osiguranja, a revizijom je utvrđeno da u 2023. godini Komisija nije održala niti jednu sjednicu. Takođe je utvrđeno da Fond nije vršio obračun i plaćanje poreskih obaveza po ovom osnovu. Nadalje, jednim nalazom DRI se konstatuje da je subjekt revizije, tj. Fond PIO izdatke za usluge reprezentacije u iznosu od 11.980,90 eura evidentirao na poziciji izdataka za usluge stručnog usavršavanja što nije u skladu sa Pravilnikom o jedinstvenoj klasifikaciji računa za budžet CG i budžete opština”, ističu iz Udruženja penzionera.

Kako navode dalje, u Izvještaju DRI se konstatuje da je na kontu hartija od vrijednosti evidentiran iznos od 90.580.347,83 eura po nominalnoj vrijednosti, što je potvrdila i popisna komisija.

“Na osnovu Izvještaja o naknadnom vrednovanju finansijskih sredstava – hartija od vrijednosti (akcija) u portfelju Fonda PIO, od februara 2024. godine, na dan 31. decembar 2023. godine, evidentirana je ukupna ispravka vrijednosti istih u iznosu od 71.159.790,20€, tako da sadašnja vrijednost hartija od vrijednosti iznosi 19.420.557,63€. Izvještaj je sačinjen shodno Uputstvu o načinu i postupku naknadne procjene vrijednosti hartija od vrijednosti (akcija) (“Sl. list Crne Gore”, broj 34/11), kojim je propisan način i postupak naknadne procjene vrijednosti hartija od vrijednosti (akcija) koje su u skladu sa Zakonom o svojinskoj i upravljačkoj transformaciji (“Sl. list RCG”, broj 2/92 i 27/94) stečene bez naknade. U procjeni fer vrijednosti akcija na dan 31. decembar 2023. godine, obuhvaćene su akcije 23 privredna društva, koje su registrovane kod CDA i čije su akcije kotirane na “Montenegroberzi” AD-Podgorica”, ističe se u Dopisu.

Navode da je njihov stav da je Fond PIO Crne Gore ovom odlukom potpuno ogolio i pokazao, kako navode, vlastitu elementarnu nesposobnost da raspolaže dodijeljenom mu imovinom, te ispoljio nedostatak odgovornosti i potpuno obesmislio svoju osnovnu, zakonom uređenu funkciju, a koja se tiče kapitalizacije doprinosa (štednje) koju građani Crne Gore u kontinuitetu izdvajaju za potrebe sticanja prava na penziju.

“Što je još gore, nadležni rukovodni organi Fonda su na svoju ruku, po nama bez valjanog razloga, ovaj put zakonski neutemeljenog, naknadnim umanjenjem vrijednosti akcija koje je Fond stekao u procesu vaučerske privatizacije, a koja je u tom momentu iznosila više stotinama miliona DEM jer se radilo o iznosu od 30 procenata svukupne vrijednosti procijenjene imovine, time što je smanjio vrijednost akcionarskih udjela u 23 akcionarska društva, trajno nanio nepopravljivu štetu građanima Crne Gore, a posebno akcionarima u navedenim preduzećima”, kazali su iz Udruženja penzionera.

Traže da im se u zakonskom roku i u pismenoj formi dostave sljedeći podaci i odgovor na upit u smislu njihove zakonske validnosti: Informaciju o aktivnostima koje je Fond PIO preduzeo radi realizacije preporuka DRI, uz odgovarajuće odluke Upravnog odbora; Odluke i dokumentaciju koja se odnosi na naknadnu procjenu vrijednosti hartija od vrijednosti i dokapitalizaciju društava u kojima Fond ima vlasničke udjele; Podatke o postupku izbora procjenjivača, javnom pozivu, ponudama, ovlašćenjima i elaboratu o izvršenoj procjeni; Informaciju da li su o navedenim postupcima obaviješteni i dali saglasnost nadležni državni organi, uključujući Komisiju za tržište kapitala, CKDD i druge nadležne institucije; Obrazloženje pravnog osnova i razloga za umanjenje knjigovodstvene vrijednosti portfelja akcija, kao i informaciju o eventualnim posljedicama po vlasnička prava i upravljanje u društvima u kojima Fond posjeduje akcije; Objašnjenje zbog čega Fond PIO u 2023. godini nije evidentirao prihode od dividendi, ukoliko su pojedina društva isplaćivala dividende; Spisak predstavnika Fonda PIO u organima upravljanja privrednih društava u kojima Fond ima vlasničke udjele; Obrazloženje kako je moguće da Fond PIO ne iskazuje prihode po osnovu dividende iako jedan broj akcionarskih društava posluje pozitivno i vlasnicima akcionarskih udjela isplaćuju istu na godišnjem nivou.