Dr Mališić: Psorijaza ne ugrožava život, ali zahtijeva pravovremenu dijagnozu i terapiju

Avgust je mjesec podizanja svijesti o psorijazi, period posvećen edukaciji javnosti, razbijanju predrasuda i pružanju podrške oboljelima od ove hronične upalne bolesti. Tim povodom, u emisiji „Našim gradom” Radio Budve, gostovala je dr Marija Mališić, specijalista dermatovenerologije sa dugogodišnjim iskustvom u dijagnostici i liječenju kožnih i polnih bolesti.

Genetika i okidači bolesti

Psorijaza je autoimuno i nasljedno oboljenje koje se javlja kod oko tri odsto populacije, najčešće u uzrastu od 20 do 60 godina, mada se može ispoljiti u bilo kom životnom dobu.

„Psorijaza je autoimuno oboljenje – organizam ćelije kože prepoznaje kao tuđe, usljed čega dolazi do zadebljanja kože na pojedinim mjestima, koje se manifestuje crvenilom i ljuspanjem. Nasljeđuje se autozomno dominantno. Ako jedan roditelj ima psorijazu, vjerovatnoća da je dijete dobije iznosi od 15 do 18 odsto, dok se kod oba roditelja sa ovom dijagnozom ta vjerovatnoća u prvoj generaciji povećava na 65 do 75 odsto”, pojašnjava dr Mališić.

Ona naglašava da postojanje gena ne znači nužno i pojavu bolesti, već su za njenu aktivaciju potrebni određeni provocirajući faktori.

„Da bi se gen aktivirao, potrebni su okidači – egzogeni i endogeni faktori poput stresa, operacija ili bakterijskih i virusnih infekcija, kao što je streptokokna upala grla. Psorijaza se ne javlja samo na laktovima i koljenima, kako se obično misli. Može se pojaviti na kompletnoj koži, kosmatom dijelu glave, dlanovima, stopalima ili izolovano na nokatnim pločama, a kod težih oblika može zahvatiti i zglobove, kada govorimo o psorijaznom artritisu”, ističe dr Mališić.

Kako prepoznati simptome i razlikovati ih od ekcema

Simptomi psorijaze u početnom stadijumu često se mogu zamijeniti sa običnim ekcemom, seboroičnim dermatitisom ili suvom kožom, naročito kada se promjene jave na poglavini ili noktima.

„Kod psorijaze na koži glave prisutno je jako crvenilo i debela, masnjikava ljuska koja se odvaja od kože, za razliku od obične peruti. Takođe, klinički su značajni specifični fenomeni – prilikom uklanjanja ljuske javlja se sitno, kapilarno krvarenje koje nije prisutno kod ekcema. Kada su u pitanju nokti, dugotrajne promjene u vidu ljuštenja često se zamijene sa gljivičnom infekcijom, pa je u svim sumnjivim slučajevima neophodan pregled dermatologa radi postavljanja tačne dijagnoze”, navodi doktorka.

Savremeni pristupi liječenju i značaj prirode

Psorijaza je hronično oboljenje koje se ne može u potpunosti izliječiti, ali se savremenim terapijskim metodama može držati pod kontrolom i uvesti u stanje duge remisije.

„Kao osnova lokalne terapije koriste se kreme na bazi salicilne kiseline za uklanjanje ljuski, kortikosteroidne kreme za smanjenje upale i emolijensi za njegu. Kod izraženijih oblika primjenjuju se sistemski ljekovi na bazi metotreksata. Za pacijente sa težim formama bolesti, u Kliničkom centru Crne Gore dostupna je i biološka terapija. Riječ je o savremenoj i izuzetno efikasnoj terapiji u obliku injekcija koje se daju na tri do šest mjeseci, uz odobrenje konzilijuma dermatovenerologa”, objašnjava dr Mališić.

Pored medicinske terapije, dr Mališić ističe i značaj prirodnih faktora koji su vijekovima u upotrebi.

„Helioterapija i marinoterapija – primjena sunčeve svjetlosti i morske vode – pokazale su se izuzetno djelotvornim kod čak 95 odsto pacijenata. To su metode koje su se koristile još u starom Egiptu i Grčkoj i predstavljaju odličnu prirodnu podršku liječenju.”

Nije zarazna i ne ugrožava život

Govoreći o svakodnevnoj njezi i zabludama koje prate ovo oboljenje, dr Mališić napominje da se psorijaza najrjeđe javlja na licu, te da ne zahtijeva prekid uobičajenih estetskih rutina uz upotrebu blažih preparata bez salicilne kiseline. Kada je reč o društvenim predrasudama, pacijentima je najvažnije pružiti tačne informacije.

„Psorijaza apsolutno nije zarazna i ne može se prenijeti fizičkim kontaktom sa osobe na osobu. Iako saznanje o dijagnozi padne teško mlađim pacijentima zbog dugotrajnog liječenja, uvek naglašavam da obična psorijaza (psoriasis vulgaris) ne ugrožava život i ne izaziva druge unutrašnje zdravstvene probleme. Najveće fizičke smetnje imaju pacijenti sa promjenama na dlanovima i tabanima zbog bolnih prskanja kože, ali uz adekvatnu savremenu terapiju bolest se usješno kontroliše, a pacijentima se omogućava visok kvalitet života”, zaključuje dr Mališić.