Ima li spasa za brdo "Spas"
Devastacija vegetacije, agresivno raskopavanje padina i narušavanje prirodnih tokova vode na brdu Spas – području koje uživa status zaštićenog prirodnog dobra još od 1968. godine – ozbiljno ugrožavaju stabilnost ovog terena.
Devastacija vegetacije, agresivno raskopavanje padina i narušavanje prirodnih tokova vode na brdu Spas – području koje uživa status zaštićenog prirodnog dobra još od 1968. godine – ozbiljno ugrožavaju stabilnost ovog terena. Kombinacija uništenog zelenog pojasa, nedovoljno razvijene atmosferske kanalizacije i intenzivnih jesenjih padavina stvara realnu opasnost od pojačane erozije, bujičnih poplava i aktiviranja klizišta, što direktno prijeti naseljima koja se nalaze u njegovom podnožju.
Geološke specifičnosti brda Spas dodatno naglašavaju osjetljivost ovog lokaliteta, koji je još sredinom devedesetih godina prošlog vijeka registrovan kao fosilno klizište. Na više lokacija duž padine danas su jasno uočljivi ogoljeni usjeci, tragovi nekontrolisanog oticanja i preusmjereni vodotokovi. Uklanjanje zaštitnog biljnog pokrivača direktno je izložilo površinski sloj tla spiranju, dok postojeće pukotine u stijenama i zemljištu omogućavaju duboko prodiranje vode, što je posebno opasno tokom kratkotrajnih, ali obilnih padavina.
Dodatni rizik predstavlja nespremnost komunalne infrastrukture da prihvati i bezbjedno sprovede velike količine padavinske vode. Okolni teren, značajno izmijenjen ljudskim intervencijama, izgubio je prirodnu sposobnost upijanja i filtriranja, zbog čega u urbanim zonama lako dolazi do stvaranja jakih bujičnih tokova. U ovakvim okolnostima, naglo plavljenje može dodatno natopiti i omekšati već nestabilnu padinu, te potencijalno pokrenuti masovnije odrone i klizišta.
Ključni razlog za zabrinutost leži u činjenici da je podnožje brda Spas posljednjih decenija intenzivno urbanizovano i gusto naseljeno. Eventualno pokretanje većih količina stijenskog i zemljanog materijala, nošeno bujicama, imalo bi katastrofalne posljedice po objekte, infrastrukturu i bezbjednost mještana. Zbog toga se u javnosti sve glasnije otvara pitanje hitne obustave svih radova koji narušavaju prirodu, kao i sprovođenja neophodnih sanacionih mjera prije nastupanja sezonskih nepogoda.