Dvorac kralja Nikole u Baru ponovo otvoren
Svečano je otvoren rekonstruisani Dvorac kralja Nikole na Topolici, čime je nakon više od četiri decenija završena prva sveobuhvatna obnova jednog od najznačajnijih spomenika kulturne baštine u Baru i Crnoj Gori. Vrijednost radova iznosila je 2.310.000 eura, a projekat je finansirala Opština Bar.
Dvorac, podignut 1885. godine prema projektu arhitekte Josipa Sladea, predstavlja centralno zdanje dvorskog kompleksa koji čine još Mali dvorac, Dvorska kapela, Zimska bašta i park sa rijetkim vrstama mediteranskog i egzotičnog rastinja. Zbog svojih istorijskih, kulturnih i arhitektonskih vrijednosti kompleks je zaštićen kao nepokretno kulturno dobro od nacionalnog značaja i jedna je od najprepoznatljivijih kulturnih destinacija Bara.
Otvarajući obnovljeni dvorac, predsjednik Opštine Bar Dušan Raičević kazao je da ovaj događaj predstavlja mnogo više od završetka građevinskih radova.
„Večeras ne otvaramo samo vrata jednog zdanja. Večeras otvaramo jedno novo poglavlje najprepoznatljivijeg objekta u Baru, a siguran sam i jednog od najprepoznatljivijih objekata u Crnoj Gori. Dvorac kralja Nikole nije samo dio istorije i kolektivnog sjećanja, već nakon temeljne rekonstrukcije postaje i dio budućnosti grada. Obnova je predstavljala izuzetno zahtjevan konzervatorski poduhvat koji je podrazumijevao pažljivu zaštitu i očuvanje najznačajnijeg kulturno-istorijskog spomenika na Topolici“, istakao je Raičević.
Predsjednik Opštine Bar uputio je zahvalnost i onima koji možda nijesu uvijek blagonaklono posmatrali sve ono što je ovaj projekat nosio sa sobom.
„Ali sam siguran da će proces kroz koji smo prošli biti primjer kako i na koji način se ide u pravcu valorizacije kulturno-istorijskog nasljeđa i sprovode konzervatorske mjere poštujući pravila struke“, naglasio je Raičević.
Tokom izvođenja radova na rekonstrukciji otkriven je niz vrijednih istorijskih i konzervatorskih nalaza koji nijesu mogli biti uočeni u fazi projektovanja, jer je objekat prethodno bio ispunjen muzejskom postavkom. Novootkriveni elementi dokumentovani su kroz 15 stručnih izvještaja dostavljenih Upravi za zaštitu kulturnih dobara, nakon čega je dopunjen glavni konzervatorski projekat i prilagođena dalja obnova.
Među najznačajnijim zahvatima izdvajaju se potpuna rekonstrukcija balske dvorane, koja je dobila novo arhitektonsko rješenje sa preddvoranom, garderobom i pristupom za osobe sa invaliditetom, kao i sanacija terase iznad dvorane, gdje su uklonjeni naknadno dodati betonski slojevi koji su narušavali statiku objekta. Terasa je vraćena izvornom izgledu, uz obnovljeni pod sa crveno-bijelim šahovskim poljima prema sačuvanoj arhivskoj dokumentaciji.
U potpunosti je obnovljena drvena stolarija od sibirskog ariša, rekonstruisana fasada u originalnoj boji dvorca, a jedno od najznačajnijih otkrića predstavljaju zidne dekoracije na spratovima objekta. Ispod slojeva boje i maltera otkriveno je oko 600 kvadratnih metara oslikanih zidova sa motivima cvijeća, ptica, riba, jelena i drugih dekorativnih elemenata. Gdje je bilo moguće, originalni oslikani slojevi su konzervirani i restaurirani, dok su nedostajući dijelovi rekonstruisani prema pronađenim motivima.
Na taj način barski Dvorac kralja Nikole postao je jedinstven među dvorovima nekadašnje kraljevske porodice, jer je jedini u kojem je sačuvano, restaurirano i javnosti predstavljeno originalno zidno slikarstvo kao muzejski eksponat.
Raičević je podsjetio da je u rekonstrukciju tokom prethodne dvije i po godine uloženo više od 2,31 milion eura iz opštinskog budžeta, pri čemu je država po osnovu PDV-a prihodovala gotovo 400 hiljada eura. Zahvalio je arhitektama, konzervatorima, arheolozima, izvođaču radova „KOTO DSD” Podgorica, stručnom nadzoru “Studio prostor” doo Podgorica, saradnicima u Kulturnom centru Bar i Upravi za zaštitu kulturnih dobara, koja je tokom cijelog procesa davala stručne smjernice za izvođenje konzervatorskih mjera.
Predsjednik Opštine naglasio je da obnova dvorca predstavlja samo prvu fazu šireg plana revitalizacije kompletnog dvorskog kompleksa.
„Naš zadatak jeste da kompletan dvorski park i kompleks obnovimo na isti ili sličan način, a večerašnje otvaranje Dvorca kralja Nikole pokazuje pravac kojim idemo“, rekao je Raičević.
On je zahvalio građanima Bara na strpljenju i razumijevanju tokom izvođenja radova, podsjećajući da je riječ o prvoj temeljnoj rekonstrukciji ovog zdanja nakon četiri decenije, kao i bivšim predsjednicima Opštine i direktorima Kulturnog centra koji su, kako je rekao, dali doprinos očuvanju ovog kulturnog dobra.
Nakon završetka građevinskih radova uređena je i stalna muzejska postavka, a obnovljeni Dvorac kralja Nikole već narednih dana biće otvoren za posjetioce kao muzejski i kulturni prostor.