Kako vrućine i tropske noći mogu ozbiljno da ugroze mentalno zdravlje
Sezonska depresija se najčešće povezuje sa hladnim i mračnim zimskim danima, ali neki ljudi je doživljavaju tokom ljeta.
Više od milijardu ljudi širom svijeta suočava se sa problemima mentalnog zdravlja, a ovaj teret je u porastu, prvenstveno zbog sve veće učestalosti anksioznosti i depresije.
Jedan od manje poznatih oblika depresije jeste sezonski afektivni poremećaj (SAD), poseban oblik depresivnog poremećaja koji karakteriše sezonski obrazac pojavljivanja i koji, kao i svaki drugi oblik depresije, predstavlja ozbiljno zdravstveno stanje.
Sezonska depresija je češća tokom zime i povezuje se sa kraćim, mračnijim i hladnijim danima, kao i sa manjkom društvenih aktivnosti. Međutim, iako se ljetnja depresija javlja kod manjeg broja ljudi, ona može biti podjednako onesposobljavajuća kao i mnogo poznatiji zimski oblik.
Nedavno istraživanje pokazalo je da je ljetnji sezonski afektivni poremećaj atipičan podtip koji pogađa oko 0,57 odsto svjetske populacije, dok zimski SAD pogađa oko pet odsto stanovništva.
Ovo stanje mogu da pokrenu toplotni talasi i tropske noći, a simptomi se kreću od blažeg "ljetnjeg neraspoloženja" do ozbiljnih depresivnih simptoma koji mogu da onesposobe osobu, uključujući nesanicu, gubitak apetita, uznemirenost i anksioznost.
Prema riječima Adama Borlanda, kliničkog psihologa Klinike Klivlend, održavanje dnevne rutine, izbjegavanje ekstremnih vrućina i davanje prioriteta kvalitetnom snu mogu pomoći u ublažavanju tegoba. Ipak, u težim slučajevima preporučuje se obraćanje ljekaru.
Porast poremećaja mentalnog zdravlja
Širom svijeta broj ljudi koji žive sa nekim poremećajem mentalnog zdravlja gotovo se udvostručio tokom posljednjih 30 godina, prije svega zbog rasta broja slučajeva anksioznosti i depresije, piše Euronews.
Nedavna analiza iz nove Studije o globalnom opterećenju bolestima (Global Burden of Disease Study), objavljena u časopisu The Lancet, pokazala je da je tokom 2023. godine oko 1,2 milijarde ljudi, odnosno približno 15 odsto svjetske populacije, živjelo sa nekim poremećajem mentalnog zdravlja.
Ovi podaci predstavljaju rast od 95 odsto u broju slučajeva između 1990. i 2023. godine. U istom periodu mentalni poremećaji su se na listi vodećih uzroka gubitka zdravlja u svijetu pomjerili sa 12. na 5. mjesto.
Kada je riječ o velikom depresivnom poremećaju i anksioznim poremećajima, rast je još izraženiji i iznosi 131 odsto, odnosno 158 odsto, što ih čini dvama najčešćim poremećajima mentalnog zdravlja.
"Odgovor na potrebe globalne populacije u oblasti mentalnog zdravlja, posebno najugroženijih grupa, predstavlja obavezu, a ne izbor", naveli su autori Studije o globalnom opterećenju bolestima za 2023. godinu.
Procjenjuje se da u evropskom regionu svaka šesta osoba, odnosno oko 140 miliona ljudi, živi sa nekim poremećajem mentalnog zdravlja. Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije (SZO), samo jedna od tri osobe sa depresijom u ovom regionu dobija njegu i podršku koja joj je potrebna.
Od pandemije kovida 19, broj slučajeva depresije i anksioznosti među mladima porastao je za procijenjenih 25 odsto, a među osobama uzrasta od 15 do 29 godina samoubistvo je danas vodeći uzrok smrti u evropskom regionu.