Novi elektronski sistem evidentiranja na granicama EU: Šta to znači za građane Crne Gore
Zbog uvođenja novog automatizovanog sistema evidentiranja prelazaka granica Evropske unije i zemalja Šengenskog prostora (Entry/Exit System – EES), mnogi putnici, uključujući i državljane Crne Gore, suočavaju se s određenom dozom zbunjenosti. Sistem je započeo sa primjenom 12. oktobra 2025. godine, a postepeno će biti potpuno operativan do 10. aprila 2026.
Ovaj sistem, koji EU uvodi radi veće bezbjednosti i efikasnije kontrole granica, odnosi se na državljane trećih zemalja koji putuju u zemlje članice EU ili Šengenskog prostora radi kraćeg boravka.
Darko Vasilijević, pomoćnik načelnika Regionalnog centra Jug, pojašnjava da se radi o elektronskoj evidenciji ulazaka i izlazaka putnika, koja se obavlja prilikom svakog prelaska spoljne granice zemalja koje koriste ovaj sistem.
„Regulativa EU definiše da se državljani Crne Gore, kao i drugih zemalja koje nijesu članice EU, tretiraju kao državljani trećih zemalja. Zbog toga se i na njih odnosi obaveza evidentiranja pri ulasku i izlasku iz Evropske unije i Šengenskog prostora“, objašnjava Vasilijević.
Sistem je već aktivan na graničnim prelazima između Crne Gore i Hrvatske, konkretno na Debelom brijegu (Karasovići) i Kobili (Vitaljina). Putnici su u obavezi da prate signalizaciju i uputstva službenika na prelazima, gdje se odvija proces registracije.
Prilikom prvog ulaska u zemlju EU, putnici daju otisak prsta i fotografiju lica, dok se ta procedura ne primjenjuje na djecu mlađu od 12 godina.
„Ovim sistemom se ukida dosadašnje pečatiranje pasoša – podaci se sada evidentiraju elektronski, putem biometrijskih informacija i putne isprave. U budućnosti će se evidentiranje vezivati za osobu, a ne za putnu ispravu“, dodaje Vasilijević.
Putnici koji su već jednom evidentirani ne moraju ponovo davati biometrijske podatke – granični službenici će samo izvršiti verifikaciju otisaka prstiju i fotografije, što znatno ubrzava proces.
„Ako ste prešli granice evropskih zemalja koje koriste ovaj sistem više od jednog puta od početka njegove primjene, vaši otisci prstiju i fotografija lica već su zabilježeni u sistemu. Službenici pasoške kontrole će samo verifikovati vaše podatke, što traje znatno kraće. U rijetkim slučajevima može biti potrebno da se podaci ponovo prikupe, a ako imate biometrijski pasoš moći ćete brže ući koristeći samouslužni sistem ako je dostupan na graničnom prelazu na kojem ste“, objašnjava Vasilijević.
Za putnike iz Crne Gore koji putuju u EU ili Šengenski prostor, važno je da budu spremni na ovu novu proceduru, koja uključuje skener lica i otiske prstiju prilikom prvog ulaska. Djeca mlađa od 12 godina neće davati otiske prstiju, ali će biti fotografisana.
D.B.
Izvor: Radio Budva