Odana počast kotorskim pomorcima stradalim u Bitci kod Lepanta

Polaganjem vijenaca na spomen-ploču na palati Bizanti u Kotoru, obilježena je godišnjica istorijske Bitke kod Lepanta u znak sjećanja na domaće pomorce koji su izgubili živote u ovom velikom pomorskom okršaju iz 16. vijeka.

Komemorativni skup organizovalo je Hrvatsko građansko društvo Crne Gore (HGD), koje je i postavilo spomen-obilježje u čast posade kotorske galije „San Trifone di Cattaro” („Sveti Tripun Kotorski”).

Molitva i poruka zajedništva

Prije samog polaganja vijenaca, u Katedrali Svetog Tripuna održana je molitva za stradale koju je vodio don Robert Tonsati.

„Bitka kod Lepanta nije dobijena samo oružjem, nego i vjerom i pouzdanjem hrabrih pomoraca ujedinjenih u Katoličku ligu, a među kojima je učestvovala i naša galija Svetog Tripuna. I svi su, kao što znamo, izginuli boreći se i za krst časni i za slobodu zlatnu. Takve bitke, kao što su Lepantska ili bitka kod Beča, bile su presudne za kasniju istoriju i našu današnjicu”, istakao je don Tonsati.

Istorijski značaj Lepantske bitke

Sukob kod Lepanta (današnji Nafpaktos u Grčkoj) odigrao se 7. oktobra 1571. godine u okviru Mletačko-osmanskog rata. Flotu Svete lige predvodio je Don Huan Austrijski, dok je na čelu osmanske flote bio Ali-paša.

Iako istorijografija navodi da izvojevana pobjeda Svete lige nije u potpunosti uništila pomorsku silu Osmanskog carstva — koje je ubrzo obnovilo svoje brodove — Lepanto je imao ogroman vojni i moralni značaj jer je ozbiljno uzdrmao dotadašnju osmansku dominaciju na Sredozemlju.

Žrtva galije „Sveti Tripun” i kapetana Bizantija

Posebno poglavlje u ovoj bici pripada kotorskoj galiji kojom je upravljao Jeronim (Jerolim) Bizanti, istaknuti vojni zapovjednik iz poznate plemićke porodice. Bizanti je i prije Lepanta učestvovao u borbama protiv Osmanlija i gusara širom Mediterana.

Tokom bitke kod Lepanta, kotorski brod ostao je u samom središtu okršaja i na kraju bio uništen. Kapetan Bizanti i kompletna posada izgubili su živote, zbog čega se njihov podvig u bokeljskoj istoriji pamti kao jedan od najsvjetlijih primjera žrtvovanja za slobodu.

Trag o njihovom herojstvu sačuvan je i u čuvenom djelu benediktinca Mavra Orbinija „Il regno degli Slavi” (Kraljevstvo Slovena) iz 1601. godine. Orbini je u svom zapisu sažeo kolektivno sjećanje na stradale Kotorane, navevši da su u boju „izginuli svi, ne bez slave svoje i svojega grada”.

Prisutni zvanice

Komemoraciji i vjerskom obredu prisustvovali su:

Jasminka Lončarević, generalna konzulica Republike Hrvatske u Kotoru,

Zvonimir Deković, predsjednik Hrvatskog nacionalnog vijeća Crne Gore,

Mirko Vičević, predsjednik Hrvatskog građanskog društva Crne Gore,

te brojni građani i poštovaoci kulturno-istorijske baštine.

Današnji skup još jednom je osvijetlio duboke pomorske korijene Kotora i njegovu viševjekovnu povezanost sa mediteranskom istorijom i civilizacijom.