Promovisano drugo izdanje studije „O etnogenezi Crnogoraca“ Špira Kulišića u Budvi

U organizaciji Akademije znanja u Budvi, održana je promocija drugog izdanja naučne studije „O etnogenezi Crnogoraca“, proslavljenog etnologa Špira Kulišića. Djelo se pred čitalačkom publikom pojavljuje 46 godina nakon originalnog izdanja, a njegovo ponovno objavljivanje od strane Dukljanske akademije nauka i umjetnosti (DANU) predstavlja ključni korak u očuvanju naučne istine o autohtonosti crnogorskog naroda.

Prof. dr Rade Ratković istakao je da Kulišićev rad dokazuje posebnost crnogorskog etnosa:

„Kulišić nam pokazuje da biti Crnogorac nije jedna istina, već složeno istorijsko iskustvo. Njegov 'jeres' je ta da on kroz svoje naučno djelo dokazuje bitnu činjenicu: crnogorski narod je poseban etnos. Dakle, nismo Spartanci, ne vodimo porijeklo ni od jednog drugog naroda, autohtoni smo ovdje“.

Ratković je posebno naglasio da Kulišić ove stavove saopštava sa pozicije direktora Etnološkog instituta Srpske akademije nauka i umjetnosti, što njegovim naučnim zaključcima daje posebnu težinu.

Nikola Belada, advokat i član DANU, osvrnuo se na naučnu metodologiju i izvore koje je autor koristio.

„Špiro Kulišić tvrdi da su Crnogorci nastali miješanjem, simbiozom i asimilacijom slovenskih doseljenika i starosjedilačkog stanovništva koje je zatečeno na teritoriji današnje Crne Gore. To je njegov stav koji je argumentovano branio koristeći istorijske izvore Vizantije, Mletačke republike, Dubrovnika, Kotora i turske arhive. Na osnovu toga je izvodio zaključke i citirao sve poznate pisce toga vremena.“

Aleksandar Mugoša, predsjednik DANU, poručio je da je ova knjiga naučno „razbila u paramparčad“ ranije predstave inspirisane projektom „Načertanije“ i idejom „Srbi svi i svuda“. 

„Špiro Kulišić je ovom knjigom razbio naučno, u paramparčad, te predstave ranijih autora koji su mahom dolazili iz srpskih akademskih krugova, inspirisanih takozvanim 'Načertanijima' iz 1844. godine – 'Srbi svi i svuda'. On je razobličio deformaciju ideje poljskih emigranata o slovenskoj državi. Ovo izdanje je prvi dio naučnog projekta u saradnji sa Fakultetom za crnogorski jezik i književnost i Crnogorskim PEN centrom.“

Ponovno izdanje studije temelji se na opsežnim antropološkim, etnološkim i jezičkim istraživanjima. Cilj projekta je očuvanje naučne istine o posebnosti crnogorskog naroda, suprotstavljajući se deformacijama istorijskih ideja koje su dominirale u ranijim akademskim krugovima.