Sve više djece iz romske i egipćanske populacije upisuje vrtiće i škole u Beranama
Broj djece iz romske i egipćanske (RE) populacije upisane u vrtiće i škole u Beranama povećava se iz godine u godinu, kazali su iz te opštine, navodeći da tu zajednicu podstiču na obrazovanje rješavanjem praktičnih problema i finansijskom podrškom.
Sekretar sekretarijata za opštu upravu i društvene djelatnosti Opštine Berane, Miloš Raković, rekao je agenciji MINA da je školske 2026/2027. godine u vrtić ”Radmila Nedić” upisano 70 djece iz RE zajednice.
Kako je naveo, u beranskim osnovnim školama (OŠ) „Radomir Mitrović“ i „Vuk Karadžić“ ukupno je upisano 25 djece iz RE populacije, a u srednje škole upisano je sedam učenika iz te zajednice.
On je kazao da se broj upisane RE djece u Beranama kontinuirano povećava iz godine u godinu.
“Broj RE djece u predškolskom obrazovanju porastao je sa prvobitnih 38 na 70 upisanih za predstojeću školsku godinu”, dodao je Raković.
On je naveo da je ukupan broj učenika iz RE zajednice koji pohađaju osnovno obrazovanje u Beranama dostigao oko 200 đaka, od kojih je većina, oko 160, koncentrisana u OŠ „Radomir Mitrović“.
Saradnjom i podrškom do većeg obuhvata obrazovanjem
Opština Berane, kako je kazao Raković, motiviše roditelje djece iz RE populacije da ih upisuju u vrtiće i škole kroz stratešku saradnju sa civilnim sektorom, finansijsku podršku i rješavanja praktičnih problema koji inače ometaju redovno školovanje.
On je rekao da Opština ima usvojen Lokalni akcioni plan za socijalnu inkluziju Roma i Egipćana u kojem je obrazovanje definisano kao apsolutni prioritet za podizanje životnog standarda zajednice.
Raković je dodao i da sredstvima koja opredjeljuje rukovodstvo opštine, poput podrške predsjednika opštine, finansijski pomažu terenske kampanje i neposredan rad sa porodicama na Rudešu i u drugim naseljima.
On je kazao da Opština, u koordinaciji sa RE udruženjima i školom „Radomir Mitrović“, obezbjeđuje prevoz učenika od njihovih naselja do obrazovnih ustanova.
To, kako je dodao, uklanja jednu od najvećih logističkih barijera za roditelje.
Raković je naveo da aktivisti Udruženja za podršku Roma i Egipćana, uz podršku lokalne uprave, organizuju obilaske porodica i direktne razgovore sa roditeljima.
“Roditeljima se pojašnjavaju benefiti rane socijalizacije kroz vrtiće i nudi pomoć oko same procedure elektronskog ili fizičkog upisa”, rekao je Raković.
On je kazao da se kroz partnerstva radi na obezbjeđivanju osnovnih potrepština, poput školskog pribora, udžbenika i odjeće, što značajno rasterećuje kućne budžete socijalno ugroženih RE porodica i podstiče ih da redovno šalju djecu na nastavu.
Izvršni direktor Udruženje za podršku Roma i Egipćana, Sultan Beća, rekao je da je ta nevladina organizacija, u saradnji sa OŠ „Radomir Mitrović“, godinama sprovodi brojne aktivnosti usmjerene na povećanje obuhvata djece iz RE populacije obrazovanjem, kao i na smanjenje rizika od ranog napuštanja školovanja.
“Organizujemo kampanje i promotivne aktivnosti za upis djece u školu, informativne sastanke sa roditeljima, radionice i druge aktivnosti kojima promovišemo značaj obrazovanja i nastavak školovanja nakon završetka osnovne škole”, kazao je Beća agenciji MINA.
On je naveo da poseban doprinos daju programi javnih radova koje Udruženje u saradnji sa školom realizuje posljednjih nekoliko godina, uz finansijsku podršku Zavoda za zapošljavanje.
Kroz te programe, kako je dodao, angažuju se i pripadnici RE populacije, koji stiču radno iskustvo, nova znanja i kompetencije, osposobljavaju se za rad i pružaju podršku učenicima i njihovim porodicama.
“Ovi programi imaju višestruki značaj, jer doprinose većoj zapošljivosti pripadnika RE zajednice, ali i jačanju podrške procesu obrazovne i socijalne inkluzije”, rekao je Beća.
Suzbijanje predrasuda kroz edukaciju i povezivanje institucija sa RE zajednicom
Upitan kako prevazilaze problem u vezi sa diskriminacijom RE populacije u zajednici, Raković je rekao da je odgovor za to multisektorski pristup, edukacija i sistemsko povezivanje institucija sa samom zajednicom.
“Cilj je razbijanje predrasuda i stvaranje ravnopravnog okruženja”, naveo je Raković.
On je dodao da kroz lokalne akcione planove, Opština insistira na principu nediskriminacije prilikom ostvarivanja prava na stanovanje, zapošljavanje i besplatnu pravnu pomoć, posebno za pribavljanje ličnih dokumenata koji su česta prepreka.
Raković je rekao i da Opština Berane ima direktnu i kontinuiranu saradnju sa Ministarstvom ljudskih i manjinskih prava.
“Ova saradnja je ključni stub za sprovođenje državnih i lokalnih strategija usmjerenih na inkluziju manjina, sa posebnim fokusom na RE zajednicu”, zaključio je Raković.
Jačati saradnju RE populacije i institucija
Upitan šta bi trebalo da se promijeni u obrazovnom sistemu kako bi inkluzija bila uspješnija, Beća je rekao da je potrebno dodatno unaprijediti saradnju između škola, porodica, lokalnih institucija i organizacija civilnog društva.
“Važno je obezbijediti kontinuitet rada saradnika u socijalnoj inkluziji, razvijati programe podrške učenicima i roditeljima, nastaviti sa stipendiranjem učenika i studenata, kao i obezbijediti održivo finansiranje programa koji doprinose obrazovanju i socijalnoj uključenosti RE”, naveo je Beća.
On smatra da poseban značaj imaju kontinuirane kampanje za upis djece u obrazovne ustanove, rad sa roditeljima i programi koji motivišu učenike da nastave školovanje nakon osnovne škole.
“Obrazovanje je ključni preduslov za punu društvenu uključenost, bolje mogućnosti zapošljavanja i kvalitetniji život pripadnika romske i egipćanske zajednice”, zaključio je Beća.