Vožnja „na sreću” do rekonstrukcije: Zastoji i duga zadržavanja u tunelu Vrmac svakodnevna su pojava

Iako je po važećom Zakonu o bezbjednosti saobraćaja strogo zabranjeno zaustavljanje i zadržavanje vozila u tunelima, u tunelu Vrmac na putu Tivat - Kotor svakodnevno se stvaraju dugi zastoji, pri čemu desetine vozila i stotine ljudi duže vrijeme stoje u tunelu koji nema adekvatnu prinudnu ventilaciju, niti protivpožarnu opremu.

To je svakodnevna pojava na kolovoznoj traci u tunelu Vrmac koja vodi iz pravca Tivta prema Kotoru gdje se vozila zaustavljaju i “puževim korakom” napreduju kroz tunel, zbog velikih saobraćajnih gužvi na ulicama u užem jezgru Kotora.

Vozačima nerijetko treba i više od pola sata da prođu kroz 1.637 metara dugi tunel Vrmac, jedan od najdužih u državi, u kome je prinudna ventilacija izuzetno slaba i neefikasna, dok je protivpožarna i druga sigurnosna oprema za vanredne situacije gotovo nepostojeća.

Dok se za svakodnevne zastoje i nagomilavanje vozila u slabo osvijetljenom i još slabije provjetrenom tunelu možda i donekle može naći opravdanje zbog opštih saobraćajnih gužvi i kolapsa na prilazima Tivtu i Kotoru, to se ne može reći za nedavni postupak policije koja je 4. juna uveče dozvolila da se u Vrmcu formira kilometarska kolona vozila koja su satima zadržana u tunelu jer je bio blokiran saobraćaj na prilazima obližnoj polaznoj stanici žičare Kotor - Lovćen, na koju su tada dolazile visoke zvanice-učesnici Samita EU - Zapadni Balkan koji je početkom mjeseca održan u Tivtu.

Prema Zakonu o bezbjednosti saobraćaja na putevima Crne Gore, u svim tunelima najstrože je zabranjeno preticanje, polukružno okretanje, vožnja unazad kao i zaustavljanje i parkiranje.

Iz Uprave policije su “Vijestima” kazali da je održavanje prohodnosti, projektovanje, tehnička ispravnost, ventilacioni i protivpožarni sistemi u tunelima, kao i postavljanje vertikalne, horizontalne i svjetlosne signalizacije, uključujući eventualne sisteme kontrole ulaza i semafore, u isključivoj su nadležnosti upravljača puta, odnosno Uprave za saobraćaj i nadležnog Ministarstva saobraćaja.

“Uprava policije nema zakonska ovlašćenja, niti tehničke mogućnosti da upravlja radom infrastrukturnih sistema u tunelu Vrmac”, poručili su iz policije dodajući da zadržavanje vozila unutar tunela Vrmac i formiranje kolona nije posljedica “tolerisanja kršenja zakona od strane policijskih službenika, već je direktna posljedica fizičkog preopterećenja putne mreže”.

“Postojeća saobraćajna infrastruktura i magistralni put nemaju propusnu moć koja može da apsorbuje ogroman priliv vozila i ekstremno opterećenje tokom ljetnje turističke sezone. Kada na raskrsnicama u Kotoru i prilaznim putevima nastane “saobraćajni čep” usljed nedostatka obilaznice i alternativnih pravaca, kolona se prirodno i geometrijski proteže unutar samog tunela”, objasnili su iz policije.

Tvrde da službenici Odjeljenja bezbjednosti Kotor “svakodnevno, svojim ljudskim i logističkim kapacitetima”, vrše fizičko regulisanje saobraćaja na ključnim i najkritičnijim raskrsnicama u Kotoru.

“Cilj tih aktivnosti je upravo ubrzavanje protoka vozila i što brže rasterećenje magistralnog pravca, a samim tim i smanjenje zadržavanja vozila u tunelu Vrmac”.

Na pitanje da li će i kada biti uspostavljen kontrolisani režim prolaska kroz tunel Vrmac koji neće dovoditi do zaustavljanja i zadržavanja vozila u njemu, iz Uprave policije su kazali da “eventualno uvođenje restriktivnog ili naizmjeničnog režima prolaska kroz tunel Vrmac (npr. zaustavljanje vozila na samom ulazu u tunel iz pravca Tivta dok se unutrašnjost ne isprazni) zahtijeva donošenje adekvatnog saobraćajnog projekta i postavljanje signalizacije od strane nadležnog državnog organa koji upravlja ovim javnim putem”.

“Uprava policije će, kao i uvijek, pružiti punu podršku i asistenciju u implementaciji svakog tehničkog rješenja koje donesu nadležne institucije, a koje ima za cilj podizanje nivoa bezbjednosti učesnika u saobraćaju”, poručili su.

Stručnjaci iz oblasti zaštite i spasavanja sa kojima su “Vijesti” razgovarale slažu se u ocjeni da je takvo stanje neprihvatljivo i da se samo nizu srećnih okolnosti može zahvaliti što do sada nije došlo do nekog ozbiljnijeg ugrožavanja sigurnosti ljudi koji u automobilima čiji motori rade, dugo vremena stoje ili “mile” kroz tunel.

“Tunel sa dvosmjernim prometom kao što je to Vrmac, u režimu smanjene protočnosti ili zagušenja saobraćaja, bez sistema ventilacije sa aktivnim upravljanjem je visoko rizičan. Ako je brzina vožnje ispod 30 km/h, smatra se da nije uspostavljen protočni saobraćaj, a ako je 10 km/h govori se o tzv. “zagušenju prometa”. U tim uslovima treba propisati dopunske mjere zaštite od požara. One proizlaze iz Studije ugroženosti od požara i posebnih kvantitativnih analiza rizika kao što su naprimjer, austrijski TuRisMo i DG-QRAM (za prevoz opasnih materija). Na primjer, može se razmotriti posebno vatrogasno dežurstvo na oba portala tunela, ograničiti prevoz teških tereta i/ili zabraniti prevoz opasnih tereta, obavezno osposobiti sistem ventilacije i uvesti automatsko aktivno upravljanje uzdužnom brzinom strujanja vazduha u uslovima požara i slično”, kaže jedan od stručnjaka iz Hrvatske koji nije želio da mu se ime navodi u medijima.

Iz Uprave za saobraćaj “Vijestima” su rekli da rade na rješavanju izazova u odvijanju saobraćaja na dionici Tivat - Kotor, “posebno u periodima pojačanog intenziteta saobraćaja kada dolazi do formiranja kolona vozila na prilazima tunelu Vrmac, kao i unutar samog tunela”.

“Tunel Vrmac predstavlja infrastrukturni objekat izgrađen prije više od tri decenije, u vrijeme kada je intenzitet saobraćaja bio višestruko manji od današnjeg. Zbog toga je Uprava za saobraćaj već pokrenula aktivnosti na njegovoj sveobuhvatnoj rekonstrukciji, za koju je u toku izrada tehničke dokumentacije. Planiranom rekonstrukcijom biće izvršena sanacija postojeće betonske obloge, izgradnja nove kolovozne konstrukcije i revizionih staza, izgradnja novog evakuacionog tunela, unapređenje sistema odvodnje, kao i ugradnja savremenih sistema ventilacije, rasvjete, signalizacije i protivpožarne zaštite, u skladu sa evropskom Direktivom 2004/54/EZ i Pravilnikom o minimalno-bezbjednosnim uslovima koje treba da ispunjavaju tuneli na državnim putevima”, naveli su iz Uprave na čijem je čelu direktor Radomir Vuksanović.

Poručili su da kontinuirano prate stanje na ovoj dionici i u saradnji sa nadležnim organima, “razmatraju mogućnosti unapređenja upravljanja saobraćajem radi smanjenja zadržavanja vozila i povećanja bezbjednosti svih učesnika u saobraćaju.”

“Trajno i sistemsko rješenje predstavljaće rekonstrukcija tunela Vrmac, kojom će se postojeći objekat uskladiti sa savremenim bezbjednosnim standardima i zahtjevima koje nameće današnji obim saobraćaja. Nakon rekonstrukcije, tunel Vrmac će zadovoljavati sve uslove koji su propisani Pravilnikom o minimalno-bezbjednosnim uslovima koje treba da ispunjava tunel na državnom putu čija dužina prelazi 500 metara”, zaključili su iz Uprave za saobraćaj.