Zajednica opština traži hitnu ocjenu ustavnosti Zakona o audiovizuelnim medijskim uslugama

Zajednica opština Crne Gore (ZOCG), postupajući u ime 14 predsjednika crnogorskih opština, podnijela je Ustavnom sudu predlog za ocjenu ustavnosti spornih odredaba Zakona o audiovizuelnim medijskim uslugama. Iz ove asocijacije apeluju na Ustavni sud da ovaj predmet uzme u prioritetno razmatranje, upozoravajući da aktuelna zakonska rješenja nanose ogromnu i nenadoknadivu štetu lokalnim budžetima, te da ozbiljno narušavaju ustavno pravo na lokalnu samoupravu.

Glavni razlog reagovanja lokalnih samouprava jesu rigidne odredbe koje opštinama nameću obavezna, fiksna procentualna izdvajanja iz lokalnih budžeta za finansiranje lokalnih javnih emitera. Da stvar bude kompleksnija, zakon predviđa i dodatna uvećanja: iznos sredstava se automatski povećava za najmanje pet odsto ukoliko lokalni medij objavljuje sadržaje i na internetskoj publikaciji (portalu), dok uvećanje iznosi čak 20 odsto ukoliko učešće sopstvene produkcije u ukupnom godišnjem programu televizije prelazi polovinu emitovanog materijala.

Iz Zajednice opština oštro ističu da ovakve odredbe grubo povređuju zajamčeno pravo opština na samostalnost i fiskalnu autonomiju. Namećući strogo definisane procente, država je lokalnim samoupravama praktično oduzela slobodu da samostalno utvrđuju prioritete u okviru lokalnih politika, kao i pravo da budžet planiraju u skladu sa realnim mogućnostima i lokalnim programima.

Fiksni procenti guše komunalni sektor i osnovne usluge građanima

U zahtjevu za hitno odlučivanje povučena je paralela sa ostalim javnim službama. Iz ZOCG napominju da opštinska preduzeća koja pružaju vitalne usluge od javnog interesa – poput javnog vodosnabdijevanja, upravljanja otpadom ili komunalnih usluga – nemaju zakonski zagarantovane procente u lokalnim budžetima, jer bi se time narušila autonomija opština. Primjenom Zakona o audiovizuelnim medijskim uslugama, ta autonomija je potpuno urušena, a obavezna godišnja izdvajanja za lokalne javne emitere u pojedinim opštinama sada prelaze cifru od preko milion eura.

Tako drastičan odliv sredstava direktno ugrožava finansijsku stabilnost opština, što se lančano odražava na funkcionisanje komunalnih preduzeća i održavanje lokalne infrastrukture. Nemogućnost izvršavanja ugovornih obaveza u rokovima već dovodi do pokretanja brojnih sudskih postupaka protiv opština, čime se kriza u funkcionisanju lokalnih samouprava dodatno produbljuje.

Predlog za ocjenu ustavnosti, pored ostalih kolega, zvanično su podržali gradonačelnik Podgorice Saša Mujović, kao i predsjednici primorskih opština: Dušan Raičević (Bar), Vladimir Jokić (Kotor) i Genci Nimanbegu (Ulcinj). Iz Zajednice opština zaključuju da bi brza i pozitivna odluka Ustavnog suda bila od presudnog značaja za zaštitu prava na samostalnost lokalnih samouprava, te da bi potvrdila usklađenost domaćeg zakonodavstva sa Evropskom poveljom o lokalnoj samoupravi.