Međunarodni dan muzeja
Međunarodni dan muzeja (International Museum Day) obilježava se širom svijeta svakog 18. maja. Ovaj dan predstavlja ključni trenutak za globalnu muzejsku zajednicu, sa ciljem da se skrene pažnja javnosti na važnost muzeja kao institucija koje služe društvu i njegovom razvoju.
Međunarodni dan muzeja je zvanično ustanovljen 1977. godine u Moskvi, tokom Generalne skupštine ICOM-a (Međunarodnog savjeta muzeja). Pokrenut je sa namjerom da se ujedine napori muzejskih institucija i da se javnost senzibiliše za ulogu koju muzeji imaju u kulturnoj razmjeni, bogaćenju kultura i razvoju međusobnog razumijevanja i saradnje među narodima.
Svake godine, ICOM bira posebnu specifičnu temu koja odražava aktuelne društvene, ekološke ili tehnološke izazove sa kojima se muzeji suočavaju. Teme služe kao inspiracija za izložbe, radionice i panele, a poslednjih godina fokus je često na:
- Održivosti i dobrobiti: Kako muzeji mogu doprinijeti ekološkoj svijesti, mentalnom zdravlju i društvenoj koheziji.
- Digitalnoj transformaciji: Prilagođavanju muzeja novim tehnologijama i virtuelnoj publici.
- Edukaciji i istraživanju: Muzejima kao dinamičnim centrima neformalnog obrazovanja koji podstiču kritičko mišljenje i kreativnost.
Kako se obilježava?
Tradicionalno, na ovaj dan (ili tokom te sedmice), muzeji širom svijeta otvaraju svoja vrata za posjetioce besplatno. Pored slobodnog ulaza, organizuju se posebni programi:
- Stručna vođenja kroz stalne i gostujuće postavke.
- Kreativne radionice za djecu i mlade.
- Predavanja, promocije knjiga i stručni simpozijumi.
- Iza kulisa (pogled u depoe i restauratorske radionice koji su inače zatvoreni za javnost).
Evropska noć muzeja
Međunarodni dan muzeja je blisko povezan sa manifestacijom Evropska noć muzeja, koja se obično održava u subotu najbližu 18. maju. Tokom ove noći, muzeji ostaju otvoreni do kasno u noć, nudeći posjetiocima drugačije, često multimedijalno i zabavnije iskustvo kulturnog nasljeđa.
Danas u ovoj manifestaciji učestvuju desetine hiljada muzeja u više od 150 zemalja, potvrđujući da muzeji nisu statična skladišta prošlosti, već živi prostori dijaloga i kreiranja budućnosti.