Svečano otvoren Samit umjetničkih festivala na Citadeli

Citadela u budvanskom Starom gradu postala je epicentar evropske i svjetske kulture. U organizaciji JU „Grad teatar“ i Evropske asocijacije festivala (EFA), svečano je otvoren Samit umjetničkih festivala Evrope 2026, prestižno godišnje okupljanje koje je u našem gradu povezalo umjetnike, predstavnike festivala, kulturnih institucija i gradova iz cijelog svijeta. Ovaj značajan događaj organizovan je u godini u kojoj „Grad teatar“ slavi veliki jubilej – 40 godina postojanja i kontinuiranog umjetničkog rada.

Otvarajući ovaj veliki skup, generalna sekretarka Evropske festivalske asocijacije, Ketrin Deventer, izrazila je veliko oduševljenje Budvom i Crnom Gorom, naglašavajući važnost dijaloga o ulozi umjetnosti u modernom društvu.

„Veliko je zadovoljstvo, ali i privilegija biti ovdje sa svima vama – organizatorima festivala, umjetnicima, predstavnicima gradova i ljubiteljima umjetnosti – kako bismo naredna četiri dana zajedno razgovarali o umjetnosti, u miru i među prijateljima. Za mnoge od nas ovo je prvi dolazak u Crnu Goru. To je prostor bogat pričama, i umjetničkim izrazima koje svi treba bolje da upoznamo“, poručila je Deventer.

Direktorica JU „Grad teatar“, Ivana Lazović, podsjetila je na istorijski put festivala koji je počeo u teškim vremenima, a izrastao u prepoznatljiv evropski brend.

„Upravo na ovoj sceni, svega nekoliko godina nakon što se Budva oporavila od razornog zemljotresa, Grad teatar donio je novi život ulicama Starog grada. Kada se pogleda unazad, održavanje Samita umjetničkih festivala u Budvi, upravo u našoj jubilarnoj godini, za nas predstavlja posebno značajan i simboličan susret tradicije, iskustva i zajedničke vizije budućnosti evropskih kultura i festivala“, kazala je Lazović.

Predsjednik Evropske festivalske asocijacije, Jan Briers, predočio je impresivne podatke o posjećenosti i strukturi ovogodišnjeg samita, koji je okupio 220 učesnika iz čak 49 zemalja i 93 grada. Na samitu učestvuju predstavnici iz 21 zemlje članice EU, 21 zemlje programa Kreativna Evropa, kao i osam država izvan tog programa, među kojima su Kanada, Palestina, Nigerija, Kina, Izrael, Kongo, Iran i Irak.

„Vrijedno je našeg vremena da govorimo o finansiranju, slobodi, budućnosti, umjetnosti i publici, ali i o miru. Budimo zajedno u svojoj raznolikosti iskustava i perspektiva koje donosimo za isti sto”, istakao je Briers.

Domaćin skupa, predsjednik Opštine Budva Nikola Jovanović, ocijenio je da je ovaj samit veliko priznanje za grad i dokaz da Budva, zahvaljujući svom kulturnom potencijalu i tradiciji, ravnopravno stoji u savremenom evropskom kulturnom prostoru.

„Kultura je važan prostor povezivanja evropskih gradova, institucija i tradicija kroz razmjenu umjetnosti i ideja. Ovaj samit predstavlja ključnu platformu za razgovor o izazovima sa kojima se suočava festivalski sektor – od razvoja publike do održivosti kulturnih događaja i jačanja međunarodne saradnje“, naveo je Jovanović, uputivši veliku zahvalnost EFA-i i timu „Grad teatra“ na predanom radu.

Samit je zvanično proglasila otvorenim ministarka kulture i medija, Tamara Vujović, ističući da je ovo izuzetno priznanje za Crnu Goru u godini kada se obilježavaju dvije decenije od obnove nezavisnosti.

„Dobro došli u Crnu Goru, u Budvu – grad koji svojom milenijumskom istorijom i otvorenim morem najbolje svjedoči o neraskidivim vezama Crne Gore i evropske civilizacije. Festivale prepoznajemo kao prostore u kojima društvo pregovara o sopstvenim vrijednostima. U njima vidimo najdinamičniji oblik javne sfere gdje je dijalog ne samo moguć, već i nužan. Vjerujem da umjetnost ima moć da povezuje tamo gdje politika ponekad zastane“, naglasila je ministarka Vujović.

Ona je najavila da će se tokom samita održati važan razgovor o kulturnim pravima i demokratiji, u kojem će učestvovati glavni pregovarač Crne Gore sa EU Predrag Zenović i reditelj Boris Liješević, kao i niz pratećih programa poput „Walk and Talk“ sesija u Starom gradu i Showcase-a crnogorskog pozorišta.

U narednim danima, učesnike u Budvi i na Cetinju očekuje bogat program sastavljen od panela, radionica i debata usmjerenih na razvoj novih partnerstava. Tokom samita biće održana i generalna skupština EFA-e, kao i potpisivanje prestižne „EFFE Seal“ inicijative za gradove i regije koji aktivno podržavaju festivale, kulturu i održivi razvoj.