Alternativni koncerti protiv Evrovizije usred protesta zbog učešća Izraela

Na nekoliko mjesta u Evropi u toku je muzički protestni pokret protiv ovogodišnjeg takmičenja za Pjesma Evrovizije 2026 u Beč zbog učešća Izrael, čiji su ratovi protiv Palestinaca, Libana i Irana izazvali gnjev.

(Foto: Beta/AP Photo/Geert Vanden Wijngaert)

Pet zemalja, uključujući Španija i Irska, bojkotuje kičastu evrovizijsku ekstravaganciju u Beču dok se izvođači iz 35 zemalja takmiče na godišnjem evropskom muzičkom događaju, koji ove godine obilježava 70. godišnjicu.

Pjevači iz deset zemalja, uključujući Izrael i favoritkinju Finska, osvojili su u utorak mjesta u subotnjem finalu takmičenja, čiji je moto „Ujedinjeni muzikom“.

Alternativni koncerti ove sedmice održavaju se širom Evrope, uključujući „Ujedinjeni za Palestinu“ u Brisel, gdje su evropski muzičari nastupali zajedno sa palestinskim kantautorom Bašar Murad i drugim palestinskim umjetnicima.

U ukrašenoj briselskoj koncertnoj dvorani, Murad je pred stotinama ljudi tužno izveo pjesmu Nina Simon „I Wish I Knew How It Would Feel to Be Free“ na engleskom i arapskom jeziku. Kada su posljednji tonovi utihnuli, publika je eksplodirala aplauzom.

„Uvijek je nevjerovatno biti sa ljudima koji vjeruju u iste stvari kao i vi, i ljudima koji vjeruju da ne možemo samo da pustimo da sve ide svojim tokom“, rekao je Murad, koji je zamalo 2024. godine postao evrovizijski predstavnik Island.

Muradovi majka i otac, osnivači uticajne palestinske muzičke grupe Sabrin, bezuspješno su podnijeli peticiju Evropska radiodifuzna unijau Ženeva, koja organizuje Pjesmu Evrovizije, da primi Palestinu na takmičenje 2007. godine.

Od pristupanja EBU-u 1973. godine, Izrael je pobijedio četiri puta, što mu je donijelo promociju na značajnom događaju koji slavi raznolikost. Mnogi Izraelci kažu da sada osjećaju da su nepravedno izopšteni bojkotima i protestima.

Ali generalna sekretarka Amnesti internešenelAnjes Kalamar rekla je da smatra da Evrovizija treba da izbaci Izrael iz takmičenja, kao što je to učinila sa Rusija 2022. godine zbog invazije na Ukrajinu.

„Pjesme i šljokice ne smiju da nadjačaju ili skrenu pažnju sa izraelskih zločina ili palestinske patnje“, rekla je ona.

(Foto: Beta/AP Photo/Geert Vanden Wijngaert)

Mjesto Izraela na tom takmičenju postalo je sporno kako je raslo negodovanje zbog stradanja u Gazi, okupiranoj Zapadnoj obali, Libanu i Iranu, uz masovne proteste i političare Evropska unijakoji razmatraju nove sankcije.

„Moramo da stvorimo alternativu jer je učešće Izraela problematično“, rekla je Katrien De Rajšer, osnivačica aktivističke grupe SOS Gaza, koja je organizovala koncert u Briselu sa grupom za ljudska prava 11.11.11.

Takmičenje za Evroviziju 2024. godine u Malme i prošlogodišnje u Bazel obilježili su propalestinski protesti sa zahtjevima za izbacivanje Izraela i tvrdnjama da je izraelska vlada prekršila pravila takmičenja kako bi namještanjem rezultata podržala svog predstavnika.

Izvođače ocjenjuju žiriji u zemljama učesnicama i gledaoci širom svijeta, a ove godine EBU je pooštrila pravila glasanja kao odgovor na optužbe o namještanju glasova.

Međutim, EBU je odbila da izbaci Izrael, što je podstaklo pet zemalja — Španiju, Irsku, Holandija, Slovenija i Island — da bojkotuju Pjesmu Evrovizije u Beču. Izraelski predsjednik Isak Hercog pozdravio je odluku EBU-a, rekavši da „Izrael zaslužuje da bude predstavljen na svakoj sceni svijeta“.

Organizatori alternativnog koncerta u Briselu saopštili su da se slični događaji održavaju i u Austrija, Njemačka, Sloveniji, Italija i Španiji.

Španska javna televizija, koja je prethodnih godina prenosila takmičenje Evrovizije, planira da u subotu veče, kada će biti održano finale u Beču, emituje drugi program. Navedeno je da će emisija pod nazivom „La Casa de la Música“ biti „omaž muzičkom nasljeđu“ španske televizije povodom njene 70. godišnjice.

Nastupiće 20 veterana i mlađih muzičara, uključujući pobjednike španskog dijela evropskog takmičenja — februarskog „Benidorm Festa“ — Tony Grox i grupu Lucycalys, koji bi sa pjesmom „T amaré“ otišli na Evroviziju da nije bojkota zbog Izraela.

Međutim, nijedan od alternativnih događaja neće imati publiku kakvu ima takmičenje Evrovizije, koje je 2025. godine privuklo 166 miliona gledalaca i nastavlja istim tempom i ove godine.

Murad, palestinski muzičar, rekao je da se nada da alternativni događaji mogu makar podstaći razmišljanje o misiji evrovizijskog pop-kulturnog giganta da „ujedini ljude kroz pjesmu“.

„Svrha ovih alternativnih programa jeste da podsjete Evroviziju šta ona zapravo jeste i da pokušaju da je vrate na pravi put, da isprave njen kurs i učine je onim što tvrdi da jeste“, rekao je on.

„Mnogi ljudi širom svijeta smatraju da je takmičenje izgubilo svoje značenje“, kazao je Murad.