Nebo sprema spektakl: Stiže „pomračenje vijeka“, potpuni mrak u Egiptu trajaće više od šest minuta

Nebeski spektakl, koji naučnici i zaljubljenici u astronomiju već sada nazivaju „pomračenjem vijeka“, dogodiće se 2. avgusta 2027. godine i biće najduže potpuno pomračenje Sunca na lako dostupnom kopnu u ovom vijeku.

Svjedoci potpunog pomračenja Sunca iz aprila 2024. godine u Sjevernoj Americi opisuju ovaj fenomen kao iskustvo koje mijenja život, ali događaj najavljen za avgust 2027. godine nadmašiće ga po svom trajanju i dramatičnosti. Na vrhuncu, u blizini egipatskog grada Luksora, potpuni mrak usred dana trajaće čak šest minuta i 23 sekunde.

Ova izuzetna dužina rezultat je savršenog poravnanja nebeske mehanike – Mjesec će se nalaziti u perigeju (najbliže Zemlji), pa će izgledati veći, dok će Zemlja biti blizu afela (najudaljenije tačke od Sunca), zbog čega će se Sunčev disk činiti manjim. Ovo je najduži totalitet još od 1991. godine, a sličan spektakl neće se ponoviti sve do 2114. godine.

Putanja dugačka hiljadama kilometara i potraga za vedrim nebom

Putanja totaliteta, široka oko 258 kilometara, protezaće se od Atlantskog okeana, preko Gibraltarskog tjesnaca, pa sve do Indijskog okeana. Sjenka će preći preko južne Španije, sjevernog Maroka, Alžira, Tunisa, Libije, Egipta, Saudijske Arabije, Jemena i Somalije. Djelimično pomračenje biće vidljivo iz gotovo cijele Evrope, Afrike i Bliskog istoka.

Epski centar događaja biće Egipat i drevni Luksor, gdje će posjetioci doživjeti potpuni mrak okruženi hiljadama godina starim spomenicima u Dolini kraljeva. Prema klimatološkim analizama, Egipat i istočna Libija nude gotovo stopostotnu šansu za vedro nebo, ali to dolazi sa cijenom – avgustovske temperature tamo dostižu i do 43 stepena Celzijusa. Sa druge strane, južna Španija nudi prijatnije uslove, ali i nešto veći rizik od oblačnosti. Zanimljivo je da će Španija doživjeti dva potpuna pomračenja u samo godinu dana – prvo 2026, a zatim i ovo 2027. godine.

Pad temperature i rađanje biserne korone

Iskustvo pomračenja donosi neobičnu, srebrnkastu svjetlost, oštrije sjenke, osjetan pad temperature i smirivanje vjetra. U trenutku potpunog poklapanja, na nebu se pojavljuju najsjajnije zvijezde i planeti, dok se na horizontu vidi sjaj u svih 360 stepeni, nalik zalasku sunca.

Tada se ukazuje i glavna nagrada – Sunčeva korona, spoljašnja atmosfera naše zvijezde, koja se pojavljuje kao eterični, biserno bijeli vijenac oko crnog Mjeseca. Ovo je jedinstvena prilika za naučnike da proučavaju dinamiku korone, što je ključno za razumijevanje solarnih oluja i njihovog uticaja na Zemlju.

Procjenjuje se da unutar same putanje mraka živi oko 89 miliona ljudi, a očekuje se da će još milioni krenuti na put. Hoteli u Španiji i Maroku već bilježe visoku popunjenost, a turističke agencije najavljuju milionske prihode. Na kraju, stručnjaci podsjećaju na bezbjednost: gledanje direktno u Sunce bez specijalizovanih solarnih naočara može trajno oštetiti vid. Obične sunčane naočare nisu dovoljne, a golim okom se u prizor smije pogledati isključivo tokom onih nekoliko minuta potpune tame.