Đukanović za "Otvoreno": Centralizacija prihoda i inflacija ugrožavaju opštine i privredu
Sekretar Sekretarijata za budžet, računovodstvo i ekonomski razvoj opštine Budva Slavko Đukanović, gostujući u emisiji "Otvoreno" TV Budva, upozorio je na nepovoljan uticaj državnih ekonomskih politika na lokalne finansije, ukazao na probleme sa radnom snagom i inflacijom, te naglasio važnost kvalitetnijeg povlačenja sredstava iz evropskih fondova.
Državni prihodi rastu, ali opštine nemaju velike koristi
Komentarišući podatke Poreske uprave o naplati više od milijardu eura bruto poreskih prihoda u prvih sedam mjeseci, Đukanović je pojasnio da taj rast ne donosi direktan benefit lokalnim samoupravama.
"Dominantan udio u tim prihodima čine PDV, akcize i drugi indirektni porezi od kojih opštine nemaju direktan priliv. Lokalne samouprave dobijaju jedino dio od poreza na dohodak fizičkih lica, i to opštine na jugu i u centralnom dijelu u iznosu od oko 40 procenata. Pozitivan trend je lijepa vijest za državu, ali je pitanje koliko se to reflektuje na lokalne budžete", istakao je Đukanović.
Sezona kontradiktorna: Pazari isti, ali su profiti niži zbog inflacije
Govoreći o odvijanju turističke sezone u Budvi, sekretar za budžet je naveo da su utisci ugostitelja i hotelijera podijeljeni te da stvarni efekti tek treba da se saberu.
"Informacije sa terena pokazuju da gostiju ima, ali da je vanpansionska potrošnja manja. Ako su pazari na nivou prošlogodišnjih, a imamo stopu inflacije od sedam do osam odsto i značajno veće troškove radne snage, jasno je da će krajnji profiti privrednika biti niži. Državi odgovara inflacija jer se tako više puni budžet kroz PDV, ali privredi i građanima to stvara ozbiljne probleme", upozorio je Đukanović, dodajući da su maj i jun bili odlični, te da opština organizovanjem manifestacija poput Petrovačke noći i Sea Dance festivala nastoji da produži sezonu.
"Decentralizacija obaveza, a centralizacija prihoda"
Đukanović se osvrnuo i na zakonska rješenja i reforme koje, prema njegovim riječima, dodatno opterećuju rad lokalnih samouprava bez prethodnih konsultacija.
"Na sceni imamo decentralizaciju obaveza i centralizaciju prihoda. Opštinama se nameće sve više nadležnosti u oblasti socijalne zaštite, obrazovanja ili medijskih usluga, dok im se prihodi konstantno smanjuju. Decentralizacija ne znači ništa ako gradovima ne obezbijedite finansije iz kojih mogu pokriti te obaveze. Posebno brine što se takvi zakoni često usvajaju bez adekvatnih javnih rasprava i konsultacija sa Zajednicom opština", naglasio je on.
Iskorišćavanje EU fondova zahtijeva jačanje kadrova
Odgovarajući na pitanje o spremnosti opština za povlačenje sredstava iz fondova Evropske unije, Đukanović je istakao da opština Budva ima stabilne finansije za predfinansiranje projekata, ali da je ključni izazov u administraciji.
"Pisanje IPA projekata zahtijeva visoku stručnost i dobro poznavanje procedura. Smatram da bi svaka opština trebalo da formira posebnu službu za evropske integracije sa obučenim kadrom. Primjeri iz okruženja, poput Maribora, pokazuju da se iz EU fondova može finansirati kompletna vodovodna i kanalizaciona infrastruktura, što su ogromna sredstva koja oslobađaju lokalne budžete", naveo je Đukanović.
Inspekcije da djeluju preventivno, a kapitalni budžet graditi na pripremljenim projektima
Tokom razgovora bilo je riječi i o nedavno održanom Danu sa inspektorima, kao i o realizaciji kapitalnih investicija na teritoriji opštine.
"Posao inspekcije ne smije biti samo represija i sankcionisanje, već prvenstveno preventiva i edukacija privrednika. Visoke kazne i komplikovane procedure za radne dozvole destimulišu legalno poslovanje i guraju ljude u sivu ekonomiju. Kada je riječ o kapitalnim investicijama, država i opštine moraju ulaziti u projekte tek kada su u potpunosti riješeni imovinsko-pravni odnosi i pripremljena dokumentacija. Takođe, ključna karika u svakom poslu je adekvatan nadzor, jer od njega zavise i kvalitet radova i bezbjednost svih građana", zaključio je Đukanović.