Kako se isplaćuju otpremnine i koje su smetnje pri novom zaposlenju?
Zakon o radu prepoznaje dvije vrste otpremnina - u slučaju sporazumnog prestanka radnog odnosa i pri kolektivnom otpuštanju usljed tehnološkog viška. Ipak, isplata otpremnine sa sobom nosi i određena zakonska ograničenja kada je u pitanju ponovno radno angažovanje, objasnio je advokat Musa Milić za program Radio Budve.
O pravnim modalitetima i specifičnostima isplate otpremnina za program Radio Budve, govori advokat Musa Milić, koji objašnjava da se visina i pravo na otpremninu definišu u zavisnosti od osnova prestanka radnog odnosa.
Kolektivno otpuštanje i otpremnina usljed tehnološkog viška
Kada kod poslodavca dođe do poremećaja u ekonomskom poslovanju, nastupa proces kolektivnog otpuštanja, odnosno proglašavanja tehnološkog viška.
„U slučaju kolektivnog otpuštanja, otpremnina nije limitirana, nego je određen njen minimum ispod kojeg se ne može isplatiti. Visina se određuje u skladu sa Zakonom o radu, a u većini slučajeva detaljnije je definisana kolektivnim ugovorom kod poslodavca — ukoliko postoji — ili granskim kolektivnim ugovorom”, ističe advokat Milić.
On napominje da zaposleni koji ostvare pravo na otpremninu po osnovu kolektivnog otpuštanja ili likvidacije firme imaju zakonsko ograničenje za novo zaposlenje, pa tako ne mogu zasnovati novi radni odnos u narednih 12 mjeseci.
Sporazumni prestanak radnog odnosa: Poslodavac nije u obavezi, ali važe striktna pravila
Za razliku od tehnološkog viška, otpremnina u slučaju sporazumnog prestanka radnog odnosa zavisi od dogovora i nije obavezujuća normativna kategorija za poslodavca.
„Zakonski okvir je definisan na način da poslodavac može isplatiti otpremninu, što znači da to nije obavezujuća norma. Ona se isplaćuje u skladu sa odredbama kolektivnog ugovora kod poslodavca”, objašnjava Milić.
Ograničenja pri ponovnom zaposlenju u javnom sektoru
Međutim, sporazumni prekid radnog odnosa uz isplatu otpremnine nosi sa sobom specifične smetnje kada je u pitanju ponovno zapošljavanje, posebno u državnom sektoru.
„Jedna od smetnji kod zasnivanja radnog odnosa jeste situacija kada je zaposleni primio otpremninu po osnovu sporazumnog prestanka. Takvo lice ne može da se zaposli u preduzeću čiji je država većinski vlasnik, javnoj ustanovi ili preduzeću čiji je država osnivač u roku od pet godina od nastanka tog pravnog posla”, naglašava advokat.
Milić dodaje da se ovo ograničenje odnosi isključivo na javni sektor i državna preduzeća. Ukoliko zaposleni nakon primljene otpremnine odluči da se zaposli u privatnom sektoru - poput društva sa ograničenom odgovornošću (d.o.o.), komanditnog ili ortačkog društva - zakonskih smetnji za zasnivanje novog radnog odnosa nema.