Istorijski korak za crnogorsku nauku: Potpisan ugovor o uspostavljanju CENNA centra vrijednog 30 miliona eura
Danas je zvanično potpisan ugovor o realizaciji projekta CENNA, čime je Crna Gora po prvi put u okviru prestižnog programa Horizon Europe „Teaming for Excellence“ obezbijedila grant Evropske unije za uspostavljanje Centra izvrsnosti za napredni monitoring životne sredine i rješenja zasnovana na prirodi.
Ukupna vrijednost projekta iznosi 30 miliona eura, od čega je 15 miliona eura bespovratni EU grant, dok preostalih 15 miliona eura predstavlja kofinansiranje Vlade Crne Gore, odnosno Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija, navodi se u saopštenju.
Značaj ovog projekta za domaću naučnu zajednicu je od istorijskog dometa, budući da će Crna Gora samo kroz CENNA projekt povući više finansijskih sredstava iz EU fondova za nauku i inovacije nego što je ukupno prikupila u periodu od 2007. godine do danas, odnosno za gotovo dvije decenije. Koordinator projekta je Univerzitet Crne Gore, koji će ovaj poduhvat realizovati u saradnji sa vodećim evropskim institucijama — Univerzitetom u Antverpenu i Univerzitetom u Arhusu, dok su nacionalni partneri Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija i Nacionalni parkovi Crne Gore.
Kako se ističe u saopštenju, projekat će raspolagati savremenom istraživačkom infrastrukturom i opremom vrijednom oko 15 miliona eura. U Podgorici je planirana izgradnja centralnog objekta sa modernim laboratorijama, istraživačkim prostorijama i konferencijskim salama. Pored laboratorijskih kapaciteta, CENNA će koristiti područja Skadarskog jezera i Durmitora kao „žive laboratorije“, gdje će se napredni senzorski sistemi, autonomne platforme i digitalni alati testirati u realnim uslovima osjetljivih vodenih i zaštićenih ekosistema.
Ministarka prosvjete, nauke i inovacija, prof. dr Anđela Jakšić-Stojanović, kazala je da podrška projektu CENNA predstavlja jasno strateško opredjeljenje države da stane iza ideja koje imaju kapacitet da trajno unaprijede naučni, obrazovni i inovacioni sistem zemlje. Ona je uputila veliku zahvalnost timovima Univerziteta Crne Gore i Ministarstva koji su vjerovali u ovaj projekat i dokazali da Crna Gora može stati rame uz rame sa najrazvijenijim evropskim zemljama.
Rektor Univerziteta Crne Gore, prof. dr Vladimir Božović, istakao je da CENNA pokazuje da UCG ima znanje, ambiciju i ljude sposobne da budu dio najozbiljnijeg evropskog naučnog prostora. Prof. dr Svetlana Perović dodala je da projekat gradi dugoročne naučne i institucionalne kapacitete, omogućavajući intenzivniju razmjenu znanja, mobilnost istraživača i uključivanje mladih naučnika u savremene evropske tokove, dok je prof. dr Igor Radusinović naglasio značaj primjene najsavremenije opreme i tehnologija direktno na terenu.
Uspostavljanje CENNA centra predstavlja temelj budućeg razvoja Crne Gore, pozicionirajući zemlju na međunarodnoj naučno-istraživačkoj mapi kao društvo zasnovano na znanju, odgovornosti i inovacijama, zaključuje se u saopštenju.