Neobično takmičenje u službi očuvanja kulturne baštine: Otvoreno ekipno prvenstvo Crne Gore u gradnji suvomeđe

Herceg Novi, 15. septembar 2026. – Na današnji dan, 15. septembra 1687. godine, na prostoru Kamenog i Kotobilja odigrala se Kotobiljska bitka, jedan od događaja koji su označili prekretnicu u oslobađanju Herceg Novog od osmanske vlasti. U bici je vojska sastavljena od Crnogoraca, Hercegovaca, Mlečana, kotorske milicije i domaćih ustanika porazila vojsku Husein Topal-paše, koja je pokušavala da stigne do opkoljenog grada. Herceg Novi je oslobođen petnaest dana kasnije.

Prostor Kotobilja i Kamenog tako i danas svjedoči o slojevitoj istoriji našeg zaleđa. Upravo na ovom prostoru, na platou Kotobiljskog izvora, 19. i 20. septembra biće održan dvodnevni program posvećen jednoj drugoj, mnogo starijoj vještini života na kršu – gradnji suvomeđe.

U organizaciji Agencije za razvoj i zaštitu Orjena (Park prirode Orjen), Planinarskog kluba Subra i Mjesne zajednice Kameno-Žlijebi, biće održano 10. Otvoreno ekipno prvenstvo Crne Gore u gradnji suvomeđe, uz pokaznu radionicu i prateći program za posjetioce.

Gradnja suvomeđe tehnikom nasuvo predstavlja tradicionalno znanje i vještinu koja je dio nematerijalnog kulturnog nasljeđa čovječanstva koje je UNESCO upisao na svoju listu 2018. godine. Suvozidna gradnja je istovremeno važan dio kulturnog pejzaža našeg krša – način na koji su ljudi generacijama oblikovali prostor, čuvali zemljište i prilagođavali se prirodnim uslovima.

U subotu, 19. septembra, od 10 časova, biće održana pokazna radionica gradnje suvomeđe, tokom koje će zainteresovani moći da upoznaju osnovne principe ove tehnike i sami je isprobaju. Za najmlađe će biti organizovan i dječji kutak, u kojem će izrađivati maketu suvomeđe.

Po završetku radionice, od 13 do 14 časova, planiran je obilazak obližnjeg arheološkog lokaliteta Čakotin, poznatog po ostacima odbrambenih kamenih zidina i izuzetnom pogledu prema ulazu u Boku Kotorsku.

U nedjelju, 20. septembra, od 9 časova, slijedi centralni događaj – 10. Otvoreno ekipno prvenstvo Crne Gore u gradnji suvomeđe.

Tročlane ekipe nastupaće sukcesivno, a svaka će imati svega 15 minuta da izgradi svoju suvomeđu. Ocjenjivaće se dužina, visina, nagib, način slaganja, stabilnost i estetika izvedenog zida. Takmičenje će se odvijati u opštoj i nacionalnoj kategoriji, a dobrodošle su i mješovite ekipe.

Po završetku takmičenja biće dodijeljene diplome i prelazni „Kamen“, nakon čega je za takmičare predviđen zajednički ručak u obližnjem Kamenom.

Učešće u programu je besplatno i na sopstvenu odgovornost, dok je za maloljetne učesnike odgovornost na roditeljima.

Za učešće u subotnjoj radionici potrebno je poslati imena i prezimena učesnika putem Viber poruke na broj 069 360 803, najkasnije do petka do 12 časova. Za nedjeljno takmičenje ekipe se prijavljuju na isti način, najkasnije do subote do 12 časova. U slučaju većeg interesovanja od predviđenog broja ekipa, prednost imaju ranije prijavljene ekipe.

Učesnici treba da imaju duboku i čvrstu obuću i pantalone, dok zaštitne rukavice obezbjeđuje organizator. Tokom radionice i takmičenja biće obezbijeđeni osvježenje i kanape.

Vidimo se na Kamenom – gdje se istorija, kamen, priroda i vještina susreću na istom mjestu.