Nov tim za spas svjedoka Mediterana: Ubrzava se zaštita „Slovenske plaže“

Uprava za zaštitu kulturnih dobara formirala je novi stručni tim sa ciljem da se ubrza izrada elaborata o zaštiti Turističkog naselja (TN) „Slovenska plaža“ i hotela „Aleksandar“ u Budvi. Kako se navodi u odgovoru Uprave, na čijem je čelu Petra Zdravković, u tim su pored zvaničnih predstavnika uključeni i spoljni eksperti iz oblasti arhitekture, a sve zbog povećanog obima posla i važnosti samog lokaliteta.

Zenovićeva inicijativa kao štit od rušenja i prenamjene

Inicijativa za zaštitu pokrenuta je neposredno nakon što je korporacija „MK Group“, kao najveći manjinski akcionar Hotelske grupe „Budvanska rivijera“, uputila zvanični predlog Vladi i Savjetu za privatizaciju. Njihova vizija razvoja predviđala je restrukturiranje kompanije i preuzimanje „Slovenske plaže“, na čijem je mjestu planirana gradnja potpuno novog kompleksa.

Zenović u svom obrazloženju ističe da „Slovenska plaža“ ispunjava sve ključne kriterijume za dobijanje statusa kulturnog dobra: autentičnost, integritet, jedinstvenost, rijetkost i visok stepen očuvanosti.

„TN ’Slovenska plaža’ sa hotelom ’Aleksandar’ predstavlja originalno osmišljen prostor višestruke namjene. Ono je i danas primjer održivog razvoja turizma, ali i netaknuti ekološko-turistički biser – grad u gradu koji se mora sačuvati. Značaj zaštite je ogroman u eri ekspanzije prekomjerne urbanizacije Budve, jer ovaj kompleks čuva autentični duh Mediterana i stvara očigledan kontrast u odnosu na devastirano okruženje“, naveo je Zenović.

Remek-djelo Janeza Kobea sa evropskim pečatom

Turističko naselje izgrađeno je 1982. godine, a svečano je otvoreno 1984. Kompleks je projektovao čuveni slovenački i jugoslovenski arhitekta Janez Kobe, koji je potpisao urbanističko-arhitektonska rješenja i kompletan enterijer. Projekat je specifičan jer preslikava strukturu tradicionalnog mediteranskog linearnog grada sa glavnom ulicom (korzom) i sporednim kaletama.

Apartmanski blokovi su zapravo osavremenjene tradicionalne primorske kuće sa krovovima na jednu i dvije vode, organizovane oko unutrašnjih dvorišta (atrijuma) sa pergolama i bogatom mediteranskom hortikulturom. Arhitekta Kobe je za ovaj projekat 1985. godine dobio prestižnu „Borbinu“ nagradu, koja je važila za najveće arhitektonsko priznanje u SFRJ.

Pored arhitektonske vrijednosti, kompleks se izdvaja i ekološkim standardima. „Slovenska plaža“ je još 2012. godine dobila oznaku „Eco label“ (Zeleni cvijet), što je jedino zvanično ekološko priznanje Evropske unije za smještajne kapacitete, koje podrazumijeva ispunjavanje čak 90 rigoroznih kriterijuma.

Savjet za privatizaciju stopirao „status kvo“, ali traži oprez

Budućnost ovog simbola Budve našla se na dnevnom redu Vladinog Savjeta za privatizaciju početkom marta. Nakon što je konsultantska kuća „Horwath & Horwath“ iz Zagreba prezentovala dva moguća poslovna modela, zaključeno je da se odluke neće donositi prebrzo. Dalji koraci zavisiće od dodatnih stručnih analiza i detaljnih konsultacija sa nadležnim institucijama i Opštinom Budva.

Iz Savjeta je saopšteno da zadržavanje „statusa kvo“ nije opcija jer vodi gubitku konkurentnosti na tržištu, pa su investiciona ulaganja nužna. Ipak, Vlada poručuje da će konačni aranžman morati da ispuni sve ekonomske i ekološke standarde, uz strogo poštovanje interesa mještana Budve i zaposlenih u kompaniji.

Analiza pokazala: Plan „MK grupe“ pun finansijskih rupa

Iako je privatizacija „Budvanske rivijere“ ocjenjena kao strateški opravdana zbog zastarijevanja hotelskih kapaciteta, stručna analiza zagrebačkih konsultanata otkrila je ozbiljne slabosti u ponuđenom konceptu „MK grupe“.

U analizi koja je dostavljena Savjetu za privatizaciju navodi se da plan investitora sadrži sljedeće nedostatke:

• Potcijenjena vrijednost: Ukupna investicija je netačno iskazana i umanjena.
• Manjak metodologije: Poslovni plan razvoja nema jasnu i transparentnu metodologiju.
• Nerealna obećanja: Ambicija o cjelogodišnjem poslovanju (365 dana) ocijenjena je kao nerealna.
• Rizičan model finansiranja: Model se previše oslanja na eksterni dug (kredite), dok je planirano da se ti krediti otplaćuju najvećim dijelom od prodaje novoizgrađenih apartmana.

Zagrebnički eksperti su zbog toga preporučili Vladi da nastavi proces, ali uz isključivo uslovnu podršku. Država mora zahtijevati stroge korekcije: obavezno minimalno kapitalno učešće samog investitora (sopstveni novac, a ne krediti), reviziju ukupne investicione vrijednosti, te precizan fazni plan razvoja sa mjerljivim obavezama i jasnim rokovima.