Pravni okvir i higijena u bezbjednosti hrane u Crnoj Gori

Tokom ljetnjeg perioda, najvažnije kontrole na terenu rade se u pogledu distribucije, skladištenja i plasmana hrane, kako u trgovinskim, tako i u ugostiteljskim objektima. Osnovni cilj je zaštita gradjana, odnosno krajnjih konzumenata, rekla je za Radio Budvu, Biljana Blečić, glavni inspektor za hranu Uprave za bezbjednost hrane, veterinu I fitosanitarne poslove.

Odgovornost za bezbjednost hrane prvenstveno je na subjektima koji tom hranom posluju, a zakonski okvir u Crnoj Gori danas počiva na dva zakona – Zakonu o bezbjednosti hrane i novom Zakonu o službenim kontrolama, saopšteno je iz Uprave za bezbjednost hrane.

„Imamo jedan ključni krovni zakon, to je taj Zakon o bezbjednosti hrane, i to je zakon kojim su definisane obaveze i dužnosti za subjekte u poslovanju hranom, ali isto tako imamo i jedan novi zakon, evropski, koji se zove Zakon o službenim kontrolama”, objašnjeno je.

Drugi zakon, kako je naglašeno, potpuno je nov za Crnu Goru i dolazi u trenutku kada je država blizu zatvaranja pregovaračkih poglavlja.

„Taj drugi i novi, potpuno novi za Crnu Goru, u ovom periodu kada smo vrlo blizu zatvaranju tih pregovora, je upravo zakon koji je napisan za državne organe, za način našeg postupanja, za način sprovođenja službenih kontrola, za ujednačenost u tom radu, za pravilno uzorkovanje, za pravilno gledanje i utvrđivanje nekih grešaka koje niste ispunili po ovom prethodno pomenutom zakonu koji se zove bezbjednost.”

Higijena nije samo „čisto ili prljavo”

Iz Uprave podsjećaju da je higijena hrane znatno širi pojam od uobičajenog shvatanja.

„Higijena hrane su sve mjere i uslovi neophodni za kontrolu opasnosti i prikladnosti za ishranu i zdravlje ljudi, bez obzira gdje se ta hrana proizvodi, prodaje ili nudi”, rečeno je, uz ocjenu da „nije to ono što bismo pomislili: higijena čisto-prljavo”.

Kao ilustraciju navode da se različite vrste proizvoda ne mogu posmatrati na isti način: „Ne možemo jednako posmatrati flaširanu vodu ili pića, voće i povrće, morski plod, nekakve začine. Onda je jako važno da to dobro razumijete i poznajete.”

Bezbjedna hrana je, po definiciji, ona koja nije štetna za zdravlje potrošača i koja je prikladna – dakle ona koja nije promijenila svoja svojstva.

„Da nije promijenila svoja svojstva, bio to miris, bila to boja, bila to njena konzistencija, a ona će promijeniti sva ta svojstva ukoliko u tom procesu, od onog od koga ste nabavljali pa do ovog trenutka dok je posluženo, nešto pogrešno ste uradili.”

Brisevi kao provjera zaposlenih, ali prilagođeni obimu posla

Dobra higijenska praksa, ističu, potrebna je u svakom objektu, dok učestalost uzimanja briseva ne mora biti ista svuda: „Ne treba toliko često uzimanje uzoraka briseva.”

Razlika se pravi između objekta „gdje imamo dva radnika člana porodice, u jednom malom restorančiću ili brzoj hrani” i onog „gdje imamo švedski sto gdje je jutros 800 ljudi na doručku ili večeras na večeri, i imamo 50 zaposlenika”.

Na pitanje zašto se uzimaju brisevi radnih površina, iz Uprave odgovaraju:

„Pa upravo da vi dobijete jednu sigurnost da ta lica koja ste zaposlili, koja su dobila šta da rade, higijenski posluju, peru ruke, uredno. I onda se tokom rada uzimaju ti brisevi. Uzimanjem tih briseva vi želite da provjerite svoje radnike, da li pravilno i higijenski postupaju.”

Sličan smisao ima i uzorkovanje vode: „Vi uzimanjem vode želite da provjerite da li je cijev od gradskog vodovoda do te česme na kojoj perete salatu ili onu jagodu, i ta je kapljica ostala te vode, da li je ta voda ispravna.”

Poruka na kraju bila je nedvosmislena: „Kada je bezbjednost hrane u pitanju, tu nema kompromisa. Postoje standardi koji moraju da se ispoštuju, jer Uprava za bezbjednost od 2007. godine radi po evropskim zakonima i standardima.”