Prof. dr Stevo Popović: UCG je mjesto gdje se kvalitet, posvećenost i kontinuiran rad prepoznaju i cijene
Kao jedan od istraživača sa najvišim INPA indeksom, prof. dr Stevo Popović sa Fakulteta za sport i fizičko vaspitanje UCG ovaj model vidi kao važan mehanizam za objektivno i transparentno vrednovanje naučne produktivnosti, ali i kao podsticaj istraživačima da postavljaju više ciljeve i pomjeraju sopstvene granice.
Upravo u tome prepoznaje jednu od važnih poruka razvoja Univerziteta Crne Gore – da se kvalitet, posvećenost i kontinuiran rad prepoznaju i cijene.
„Postoje oblasti u kojima su pomaci izraženiji i one u kojima još ima prostora za unapređenje, ali je najvažnije da postoji jasna svijest o potrebi kontinuiranog razvoja akademske zajednice“, ističe Popović, dodajući da mu je posebno drago što je imao priliku da i lično doprinese tom procesu.
Uvođenje INPA sistema Popović smatra jednom od najznačajnijih promjena u oblasti naučnoistraživačkog rada.
„Veoma je važno da Univerzitet ima objektivan i transparentan model koji prepoznaje i vrednuje doprinos zaposlenih u naučnoistraživačkom radu. Takav sistem jasno razlikuje one kolege koje svojim rezultatima daju izuzetan doprinos razvoju Univerziteta i njegovoj međunarodnoj prepoznatljivosti“, ocijenio je on.
Jačanje podrške istraživačima najveći razvojni potencijal Istovremeno, smatra da sistem treba dalje razvijati kroz dodatne podsticajne mjere. Određeni mehanizmi već postoje, poput Pravilnika o nagrađivanju, ali bi, prema njegovim riječima, trebalo razmotriti i mogućnost djelimičnog rasterećenja nastavnih obaveza za istraživače koji ostvaruju vrhunske naučne rezultate.
„Trenutni model, u kojem se radno opterećenje dominantno vezuje za broj časova nastave, često dovodi do toga da upravo najproduktivniji istraživači imaju neopravdano najveće ukupno opterećenje. Dugoročno posmatrano, omogućavanje više vremena za naučnoistraživački rad onima koji ostvaruju vrhunske rezultate predstavljalo bi investiciju u međunarodni ugled Univerziteta Crne Gore i njegovu konkurentnost“, naveo je Popović.
Univerzitet Crne Gore danas vidi kao instituciju koja posjeduje kvalitetan akademski kadar, značajan naučni potencijal i sve izraženiju međunarodnu prepoznatljivost. Posljednjih godina, kako je ocijenio, ostvareni su važni iskoraci u oblasti naučnoistraživačkog rada, međunarodne saradnje i vrednovanja naučne izvrsnosti, što predstavlja dobar temelj za dalji razvoj.
Takođe, profesor Popović smatra da postoji prostor za dodatno unapređenje u oblastima koje određuju konkurentnost savremenih univerziteta. Prije svega, potrebno je snažnije ulagati u promociju nauke, razvoj istraživačke kulture i kontinuirano osposobljavanje zaposlenih za pripremu i vođenje međunarodnih projekata, kao i za „fundraising“ aktivnosti.
„Upravo sposobnost privlačenja međunarodnih sredstava predstavlja jedan od ključnih pokazatelja uspješnosti vodećih svjetskih univerziteta, jer omogućava održiv razvoj koji u mnogo manjoj mjeri zavisi od nacionalnih budžeta i drugih spoljnih okolnosti".
Kroz saradnju sa brojnim univerzitetima u Evropi i svijetu, imao je priliku da vidi koliko vodeće institucije ulažu u razvoj nauke i podršku istraživačima. Ta ulaganja, kako je objasnio, nijesu usmjerena samo na finansiranje istraživanja, već i na izgradnju profesionalnih timova koji pružaju administrativnu, pravnu i finansijsku podršku tokom čitavog životnog ciklusa projekta. Upravo u tom segmentu Popović vidi jedan od najvećih potencijala za razvoj Univerziteta Crne Gore.
On smatra da bi pojednostavljivanje administrativnih procedura i jačanje kapaciteta stručnih službi omogućili istraživačima da više vremena posvete nauci, inovacijama i razvoju međunarodnih partnerstava. Istovremeno, jasne procedure, kontinuirana obuka i odgovarajući podsticaji za administrativno osoblje doprinijeli bi efikasnijem funkcionisanju cijelog sistema. Takav pristup, prema njegovim riječima, imao bi višestruke koristi – veći broj međunarodnih projekata, više istraživačkih aktivnosti, veću naučnu produktivnost i vidljivost istraživača, ali i bolje pozicioniranje Univerziteta na međunarodnim rang-listama i dodatno jačanje njegovog ugleda.
„To je ciklus razvoja kojem, po mom mišljenju, treba težiti“, poručio je prof. dr Popović.
UCG gradi budućnost kroz interdisciplinarnost i međunarodno povezivanje
Govoreći o razvoju u narednih pet godina, Popović je istakao da bi prioritet Univerziteta Crne Gore trebalo da bude spremnost za promjene koje se već dešavaju u svijetu.
„Danas se znanje, tehnologije i potrebe tržišta rada mijenjaju brže nego ikada ranije. Univerziteti koji ne uspiju da prate te promjene rizikuju da obrazuju kadrove za zanimanja koja će ubrzo izgubiti značaj, dok će se istovremeno pojaviti potpuno nove profesije i oblasti koje danas tek nastaju“, naveo je Popović.
Zbog toga smatra da je neophodno kontinuirano preispitivati postojeće studijske programe i prilagođavati ih savremenim potrebama društva. Mnoge države već transformišu ili ukidaju zastarjele programe i uvode nove koji su zasnovani na digitalnim tehnologijama, vještačkoj inteligenciji, analitici podataka i interdisciplinarnim pristupima.
„Univerzitet Crne Gore treba pravovremeno da odgovori na te promjene kako bi ostao konkurentan u evropskom prostoru visokog obrazovanja, ali i šire“, dodao je on.
Poseban značaj Popović daje interdisciplinarnosti, za koju vjeruje da joj pripada budućnost.
„Najveći naučni izazovi više se ne mogu rješavati unutar granica jedne discipline. Upravo zato posljednjih godina intenzivno sarađujem sa kolegama iz elektrotehnike, medicine, javnog zdravlja i drugih nesrodnih oblasti, nastojeći da primjenom vještačke inteligencije i savremenih digitalnih tehnologija unaprijedimo istraživanja u oblasti fizičke aktivnosti i zdravlja populacije. Smatram da upravo ovakav način razmišljanja treba dodatno podsticati na nivou cijelog Univerziteta".
Jednako važan prioritet, prema njegovim riječima, jeste razvoj međunarodne mreže partnerstava. Učešće u međunarodnim projektima, saradnja sa vodećim istraživačkim centrima i aktivno prisustvo nastavnika UCG u međunarodnim naučnim časopisima i profesionalnim organizacijama omogućavaju da nova znanja i najbolje svjetske prakse brže postanu dio obrazovnog i istraživačkog sistema. Kao možda najvažnije Popović izdvaja razvoj kulture cjeloživotnog učenja i spremnosti na promjene.
„Danas više nije dovoljno biti vrhunski stručnjak u jednoj oblasti i očekivati da će stečeno znanje biti dovoljno za čitavu karijeru. Univerzitet mora podsticati svoje nastavnike, istraživače i studente da svakodnevno uče, usvajaju nova znanja i prihvataju nove tehnologije. Samo tako možemo biti spremni za izazove koji dolaze i dodatno unaprijediti međunarodnu konkurentnost Univerziteta Crne Gore“, poručio je Popović.
INPA indeks podstiče istraživače da pomjeraju sopstvene granice
Govoreći o INPA indeksu, on navodi da se, kao i svaki model vrednovanja, i ovaj sistem može kontinuirano unapređivati.
„Svako od nas vjerovatno ima određene prijedloge šta bi trebalo dodatno vrednovati ili drugačije ponderisati. Međutim, mnogo je važnije da danas imamo objektivan, transparentan i mjerljiv sistem koji omogućava da se naučna produktivnost pojedinaca i organizacionih jedinica Univerziteta Crne Gore vrednuje na osnovu jasno definisanih kriterijuma".
Prema njegovom mišljenju, upravo je to najveća vrijednost INPA indeksa. On predstavlja priznanje onima koji svojim dodatnim angažmanom doprinose razvoju Univerziteta, ali istovremeno djeluje i kao snažan motivacioni mehanizam.
„Kada postoji jasan sistem vrednovanja rezultata, istraživači imaju dodatni podsticaj da postavljaju više ciljeve i kontinuirano unapređuju svoj rad“, dodao je Popović.
To, kako je naveo, može potvrditi i svojim ličnim primjerom. Činjenica da je u prethodnom periodu prepoznat kao jedan od istraživača sa najvišim INPA indeksom za njega predstavlja veliko profesionalno priznanje i čast.
„Posebno mi znači što imam priliku da kroz ovaj razgovor promovišem ne samo sopstveni rezultat, već i ideju da se kvalitet, posvećenost i kontinuiran rad prepoznaju i cijene na Univerzitetu Crne Gore“, istakao je Popović.
Postojanje INPA sistema dodatno ga je motivisalo da u protekloj godini podigne nivo svojih aktivnosti. Već sada zna da će rezultati njegovog rada u narednom obračunskom periodu biti još bolji, upravo zato što je imao jasan motiv da postavi sebi više standarde.
„Smatram da je to možda i najveća vrijednost ovog sistema – ne samo da registruje ostvarene rezultate, već da podstiče istraživače da iz godine u godinu pomjeraju sopstvene granice“, naveo je profesor Popović. Intenzivniji naučni angažman, dodao je, donosi i nove profesionalne izazove, ali je to sastavni dio svakog ozbiljnog naučnoistraživačkog i svakog drugog rada i ne treba ga posmatrati kao prepreku, već kao priliku za dodatno unapređenje sistema. „Vjerujem da otvoren dijalog, uz spremnost da prepoznamo ono što je dobro i unaprijedimo ono što može biti bolje, predstavlja najbolji put ka daljem razvoju Univerziteta Crne Gore i njegove naučne izvrsnosti“, zaključio je profesor Popović.