Stabilizacija vremena intenzivirala devastaciju brda Spas, traži se hitna reakcija države

Građanska aktivistkinja Anđa Budimir upozorava na sistemsku devastaciju budvanskog brda, prokopavanje planinarskih staza i opasne geološke procese, dok institucije tek formiraju radne grupe.

Iako je smirivanje vremenskih prilika donijelo olakšanje građanima Budve, za brdo Spas, simbol grada i zaštićeno prirodno dobro, sunčani dani znače samo jedno intenziviranje građevinskih radova i nove rezove u kršu. Građanska aktivistkinja i eko-ambasadorka Anđa Budimir uputila je još jedan u nizu apela državnim i lokalnim institucijama, upozoravajući da „investitorski poslovi ne miruju“.

Dok su kiše tokom januara i februara prirodno usporavale radove, stabilizacija vremena donijela je novu opasnost. Budimir ističe da su intervencije na terenu sada vidljivije i agresivnije nego ranije.

„Nažalost, stabilne vremenske prilike ne donose i spas za Spas. Kiše koje su nas pratile cijelog januara i veći dio februara su prestale, ali investitorski poslovi po pitanju zasijecanja brda na više lokacija nisu stali. Naprotiv, stabilizacijom vremena oni su se samo pojačali“, izjavila je Budimir.

Institucionalna borba: Od Opštine do Brisela

Aktivistkinja je pokrenula opsežnu korespodenciju, adresirajući probleme na gotovo sve relevantne funkcije u državi, podsjećajući ih na međunarodne obaveze koje Crna Gora ima u okviru Poglavlja 27.

„Odlučila sam da i u ovoj godini uputim par cirkularnih pisama. Obavijestila sam predsjednika Opštine i Sekretarijat za urbanizam o novoj devastaciji na području Komoševine. Takođe, alarmirala sam Komunalnu policiju zbog prokopavanja opštinske parcele na potezu Seoca, koja je do ljetos bila jedna lijepa, uređena planinarska staza“, naglašava ona, dodajući da su dopisi stigli i do Ministra prostornog planiranja, Glavnog državnog arhitekte, pa i samog Predsjednika države.

Budimir posebno apostrofira značaj Bernske konvencije.

„Napomenula sam ih na obaveze preuzete pristupanjem Evropskoj uniji. Spas je, prema poslednjem dokumentu Savjeta Bernske konvencije, ponovo ušao kao predlog za Emerald područje i NATURA 2000. To nije samo lokalno pitanje, već naša međunarodna obaveza.“

Kao jedan od rijetkih pozitivnih odgovora, Budimir ističe saradnju sa Agencijom za zaštitu životne sredine, koja je prepoznala opasnost od klizišta i nestabilnosti terena.

„Agencija je jedna od rijetkih institucija sa kojom imam aktivnu komunikaciju. Juče su me obavijestili da su kontaktirali Geološki zavod i Ministarstvo energetike i rudarstva kako bi se formirala radna grupa stručnjaka. Cilj je izrada nove studije o geološkoj stabilnosti brda. Mi prosto tražimo ono Ustavom zagarantovano pravo na miran i bezbjedan život, da nauka ispita činjenice na osnovu kojih su donesena planska dokumenta i da se utvrdi koliki je statički pritisak novoizgrađenih objekata na ovo tlo“, istakla je Budimir.

Opasnost od klizišta: Senzori bilježe pomjeranja

Pitanje stabilnosti nije teoretsko, na terenu Topliša već godinama postoje mjerni instrumenti koji potvrđuju da se tlo pod pritiskom gradnje i reljefa pomijera.

„Znam da senzori na području Topliša, ispod Akva parka, aktivno vrše mjerenja par godina unazad. Informacije koje imam kažu da su pomjeranja bila od dva do pet centimetara. To možda ne zvuči mnogo, ali se planira i postavljanje senzora u Babinom dolu, koji je još od 1995. godine definisan kao fosilno klizište. Moramo znati na čemu stojimo da bismo bili mirni“, objašnjava aktivistkinja.

Kao poseban apsurd, Budimir navodi pokušaje da se kroz nove studije zaštite plaže Mogren i Jaz posmatraju odvojeno od samog masiva brda Spas, što smatra opasnim presedanom.

„Smatram da bi bilo apsurdno odvajati plažu Mogren od masiva brda. Svi znamo da su vode koje se slivaju sa Spasa i materijal koji nose vjekovima prihranjivali te plaže. Prva stvar, Mogren je dio pejzaža koji čini brdo. Druga stvar, posmatrajući legislativu EU, to što pokušavaju je klasična fragmentacija zaštićenog područja kako bi se izbjegla kumulativna procjena uticaja na kompletno brdo. Ne možete štititi pijesak, a dozvoliti da se brdo iznad njega urušava“, zaključila je Anđa Budimir.

Tekst priredila redakcija Portala RTV Budva

Izvor: Radio Budva