Cijene stanova u EU rastu brže od zarada

Od 2015. do 2025. godine, cijene nekretnina u Evropskoj uniji rasle su u prosjeku za 6,8 odsto brže nego prihodi domaćinstava, pokazuju najnoviji podaci koje je juče objavio Evrostat.

Statistička agencija EU pojašnjava da ovaj indikator prati odnos između kretanja cijena stanova i promjena bruto raspoloživog dohotka po stanovniku. Rast ovog pokazatelja zabilježen je u 17 država članica, dok je u preostalih 10 registrovan pad.

Apsolutni rekorder po rastu cijena stanova u odnosu na prihode je Portugalija, sa skokom od 60,8 odsto. U vrhu liste nalaze se i Holandija (34,3 odsto), Mađarska (26,5 odsto), Češka (25,8 odsto) i Španija (24,5 odsto). Suprotan trend, odnosno najveći pad ovog odnosa, zabilježen je u Rumuniji (42,8 odsto), a slijede je Finska (25,2 odsto) i Bugarska (16,2 odsto).

Iz Evrostata napominju da ovaj podatak pokazuje isključivo dinamiku promjena u određenom vremenskom okviru, te da se ne može koristiti za direktno poređenje apsolutne pristupačnosti stanovanja među različitim zemljama.

Kada se posmatra drugi indikator, koji aktuelni odnos cijena nekretnina i prihoda poredi sa dugoročnim prosjekom od 2000. godine, uočavaju se dva jasna vrhunca. Prvi je bio 2007. godine, neposredno pred globalnu finansijsku krizu, kada je prosjek premašen za 7,9 odsto, a drugi 2022. godine, sa odstupanjem od 7,4 odsto iznad prosjeka. Nakon pada tokom 2023. i 2024. godine, ovaj pokazatelj se u 2025. godini vratio tik iznad dugoročnog prosjeka, za simboličnih 0,03 odsto.

Evrostat zaključuje da se za sveobuhvatnu sliku o pristupačnosti stanovanja moraju analizirati i dodatni parametri, poput broja godina prihoda potrebnih za kupovinu nekretnine, cijene stambenih kredita, kao i ukupnog udjela troškova stanovanja u raspoloživom budžetu domaćinstava.