Nepravilno potrošen novac EU vraća se iz budžeta: Crna Gora uvodi anonimne prijave i QR kod
Crna Gora planira da unaprijed nov sistem za prijavu sumnji na nepravilnosti i prevare pri korišćenju EU fondova. Osnovna poruka Predloga komunikacione strategije (2026–2029) jeste da je zaštita finansija Evropske unije istovremeno i zaštita nacionalnog budžeta, jer se sva nepravilno utrošena sredstva moraju vratiti Evropskoj komisiji iz novca crnogorskih poreskih obveznika.
Povećanje broja prijava i prepoznatljivost AFCOS-a
Trenutno je prepoznatljivost Direkcije za zaštitu finansijskih interesa EU (AFCOS) na niskom nivou. Tokom 2025. godine zabilježena je samo jedna eksterna prijava. Cilj postavljen strategijom jeste da se primjenom novih kanala i kampanja broj prijava poveća na 5 u 2027. i na 15 u 2029. godini.
Novi digitalni kanali i anonimno prijavljivanje
Glavne novine za podsticanje prijava uključuju:
Posebnu podstranicu (i budući podsajt) AFCOS-a na sajtu Vlade/Ministarstva finansija sa opcijom za anonimno prijavljivanje.
Statički QR kod (trošak 50–150 €) koji će građanima omogućiti brz pristup informacijama i formi za prijavu putem mobilnih telefona.
Finansiranje i ključne aktivnosti
Komunikacioni plan obuhvata 31 aktivnost, pri čemu za 15 aktivnosti nijesu potrebna dodatna sredstva jer ulaze u redovan rad institucija. Preostale se finansiraju iz budžeta i donacija:
Najveći pojedinačni trošak: 25.000 € (iz EU projekata) za strategiju Revizorskog tijela.
Edukacija i događaji: Obuke za institucije (7.000 €), regionalne radionice (5.000 €), konferencija sa OLAF-om i NVO sektorom (5.000 €) i javni događaji (1.000 € po događaju).
Promotivni materijal: Video spot (3.000 €), brošure (2.000 €) i flajeri (500 €).
Mediji i komunikacija sa javnošću
Planirano je intenzivnije prisustvo na društvenim mrežama, objavljivanje infografika i studija slučaja, te pokretanje godišnjeg biltena od 2028. godine. Do 2029. godine planirana je priprema najmanje pet saopštenja za medije i jedno medijsko gostovanje. U slučaju kriznih situacija, definisan je protokol za brzu provjeru činjenica i koordinisano obavještavanje javnosti.
Priprema za veće fondove
AFCOS služi kao glavna kontakt tačka Crne Gore za Evropsku kancelariju za borbu protiv prevara (OLAF). Izgradnja ovog sistema ključna je za pripremu države za upravljanje znatno većim finansijskim sredstvima koja će biti dostupna kroz IPA III i Instrument za reformu i rast.