Nemanja Rotar na „Danima Arhipelaga“ u Tivtu: Književnost kao prostor za preispitivanje čovjeka i vremena

U knjižari Kosmos u Tivtu sinoć je održano književno veče sa piscem Nemanjom Rotarom, autorom romansirane biografije o Miroslavu Antiću „Sutradan posle detinjstva“ i romana „Poslednji Romeji“. O njegovom književnom stvaralaštvu, različitim pripovjedačkim postupcima i temama koje zaokupljaju njegovu pažnju razgovarao je književnik i izdavač Gojko Božović. Veče je otvorila Vesna Barbić, direktorica Gradske biblioteke Tivat.

Govoreći o književnom opusu Nemanje Rotara, Gojko Božović ukazao je na njegovu sposobnost da se uspješno kreće kroz različite žanrove i modele romansijerskog pripovijedanja, od istorijskog romana, preko romansirane biografije, do političkog trilera. Posebno se osvrnuo na roman „Poslednji Romeji“, u kojem se autor vraća posljednjim danima Vizantijskog carstva i padu Carigrada, kao i na knjigu o Miroslavu Antiću, koja, osim portreta jednog od najvoljenijih pjesnika ovih prostora, donosi i sliku vremena u kojem je kultura imala posebno mjesto u društvu.

„To jeste roman o pjesniku, ali i roman o jednom vremenu. To je hronika jednog doba, jedne zemlje u kojoj se drugačije gledalo na kulturu“, istakao je Božović, govoreći o knjizi „Sutradan posle detinjstva“.

Posebnu pažnju posvetio je i Rotarovom pristupu istorijskim temama, naglašavajući da se iza priče o padu Vizantije otvara pitanje sudbine jedne civilizacije, ali i pojedinca koji u presudnim istorijskim okolnostima ostaje vjeran svojim načelima.

Govoreći o sopstvenom stvaralačkom postupku, Nemanja Rotar istakao je da svaki roman zahtijeva drugačiju poetiku, ali da njegove junake povezuje idealizam i odnos prema svijetu koji se ne može posmatrati jednostrano.

„Svijet moramo posmatrati iz više uglova“, poručio je Rotar, ukazujući na složenost ljudskog ponašanja i potrebu da se iza vidljivih postupaka prepoznaju i unutrašnje dileme, motivi i protivrječnosti.

Osvrćući se na roman „Poslednji Romeji“, autor je govorio o fascinaciji Vizantijom, njenom dugom istorijom i dramatičnim završetkom. Posebno ga je privukla ličnost Konstantina Dragaša, koji se do posljednjeg trenutka borio sa svojim vojnicima, ostajući vjeran vojničkoj časti i kodeksu kojem je pripadao.

„On nije bio političar. On je bio vojnik koji se držao kodeksa časti“, kazao je Rotar, objašnjavajući zbog čega je upravo ovaj istorijski lik postao jedno od ključnih uporišta njegovog romana.

Govoreći o knjizi „Sutradan posle detinjstva“, Rotar je istakao da je riječ o djelu koje je za njega imalo i posebno ličnu dimenziju, budući da je Miroslav Antić bio njegov ujak. Kroz priču o pjesniku, kako je naglasio, istovremeno je ispričao i dio sopstvenog odrastanja, ali i evocirao vrijeme u kojem su književnost i pjesnici imali značajno mjesto u javnom i kulturnom životu.

Za Rotara književnost nije samo prostor pripovijedanja i zabave, već prije svega mogućnost da se otvore važna pitanja o čovjeku, njegovom karakteru i odnosu prema drugima. Govoreći o čitaocima kojima se obraća, istakao je da ga posebno zanimaju oni koji su spremni da kroz književnost preispituju i sebe.

„Ja tražim čitaoca koji hoće da stavi ogledalo ispred sebe i da se zapita: ko sam ja?“, rekao je Rotar.

Upravo je pitanje ljudske prirode, moralnih dilema i mogućnosti da se ista ličnost sagleda iz različitih perspektiva bilo jedna od centralnih tema večeri. Razgovor je obuhvatio i značaj književnosti u savremenom društvu, položaj kulture, odnos prema čitanju i potrebu da se književnim djelima ne pristupa samo kao pričama koje se brzo pročitaju, već kao podsticaju na razmišljanje.

Susret je organizovan u okviru manifestacije „Dani Arhipelaga“, koju JU Gradska biblioteka Tivat realizuje u saradnji sa izdavačkom kućom „Arhipelag“ i knjižarom „Kosmos“.