U Petrovcu uspješno održana peta Međunarodna multidisciplinarna konferencija

Peta međunarodna konferencija „Kulturne i kreativne industrije & baština: Ecoexperience“, koja okuplja istraživače i stručnjake iz oblasti kulture i nasljeđa, održana je od 4. do 8. marta u Petrovcu.

Ova manifestacija, koja je tokom proteklih pet godina izrasla u prepoznatljivu regionalnu i međunarodnu platformu za razmjenu znanja i iskustava u oblasti kulture, nasljeđa i kreativnih industrija, i ove godine okupila je veliki broj istraživača, umjetnika i stručnjaka iz različitih oblasti.

Tokom petodnevnog programa u Petrovcu se okupilo više od 50 učesnika i učesnica iz Sjedinjenih Američkih Država, Francuske, Holandije, Grčke i Turske, kao i iz država regiona Balkana - Crne Gore, Srbije, Hrvatske, Bosne i Hercegovine i Slovenije.

Među njima su bili univerzitetski profesori, istraživači, predstavnici muzeja i kulturnih institucija, stručnjaci iz oblasti turizma, ugostiteljstva, poljoprivrede, arhitekture i kreativnih industrija, ali i predstavnici civilnog sektora i lokalnih zajednica.

Dio izlagača učestvovao je putem online platforme, budući da je konferencija održana u hibridnom formatu, dok je dio predavanja bio na engleskom jeziku.Konferencija je svečano otvorena 4. marta u Osnovnoj školi „Mirko Srzentić“ u Petrovcu, uz obraćanja predstavnika organizatora, programskog i organizacionog odbora, kao i partnerskih institucija.

U okviru otvaranja organizovan je festival lokalne tradicionalne hrane i poljoprivrednih proizvoda, dok je posebnu pažnju privukla panel diskusija „Tradicionalne slastice primorske“, koja je okupila lokalne proizvođače, ugostitelje i stručnjake iz oblasti gastronomije i turizma. Program je dodatno obogaćen igrokazom učenika Srednje mješovite škole „Danilo Kiš“ iz Budve.

Radni dio konferencije nastavljen je u petrovačkom hotelu Monte Casa kroz niz plenarnih predavanja, panel diskusija, tematskih sesija i promocija knjiga. Kroz ove programe otvorena su brojna pitanja savremenog razumijevanja kulturnog nasljeđa i njegovih razvojnih potencijala, kako u domenu kulture, tako i prirode, ekologije i poljoprivrede.

Posebno interesovanje izazvao je panel „Od prirode do kulture (i natrag)“, kao i niz tematskih sesija među kojima su „Pejzaži kulturne istorije“, „Prostor – zajedničko dobro?“, „Arhivi prostora, sjećanja i ukusa“, „Prehrambena heritologija“, „Digitalni gastro doživljaji“, „Nasljeđe, zvuk i pokret“, „Snaga prirode i kreativnosti“, „Alkohol – antropološka skica za portret“, „Ekonomika kulture i nasljeđa“ i „Svjetovi prirode, hrane i knjiga“.

Kroz ove tematski usmjerene rasprave razmatrani su različiti aspekti savremenog odnosa prema kulturnoj baštini - od arheologije prehrane, gastronomskog nasljeđa i poljoprivredne proizvodnje, do kulturnih pejzaža, digitalnih alata i razvoja kulturnih i kreativnih industrija. Poseban akcenat stavljen je na savremene modele kulturnog turizma, ekonomiku kulture i održive eko i agro razvojne prakse zasnovane na nasljeđu.

Učesnici su se bavili i pitanjima zajedničkog nasljeđa, interpretacije nematerijalne baštine, savremenih pristupa kreativnim industrijama i interdisciplinarnih istraživačkih metoda. U okviru konferencije predstavljeni su i aktuelni razvojni projekti iz oblasti kulturnih politika i kreativne ekonomije.

Među njima se posebno izdvojila prezentacija projekta „Nikšić – Evropska prestonica kulture 2030“, kroz koju su predstavljeni razvojni planovi i kulturne inicijative usmjerene ka transformaciji ovog grada u kontekstu kandidature za prestižnu evropsku titulu.

Kako je istaknuto tokom prezentacije, riječ je o inicijativi koja „otvara prostor za novu dinamiku razvoja kulture i kreativnih industrija, ali i za snažnije povezivanje lokalnih zajednica i kulturnog nasljeđa“.

U okviru programa predstavljen je i treći broj naučnog časopisa „Konteksti kulture: studije iz humanistike i umjetnosti“, koji izdaje Društvo za kulturni razvoj „Bauo“. Ovaj broj, objavljen 2025. godine, posvećen je temama hrane, gastronomije i kulturnog nasljeđa, čime je dodatno naglašena interdisciplinarna dimenzija ovogodišnje konferencije.

Poseban segment programa činila su interaktivna predavanja za učenike petrovačke osnovne škole, koja su održali univerzitetski profesori. Na taj način najmlađima je približena tematika kulturnog nasljeđa, posebno arheološkog, istorijskog i umjetničkog, ali i značaj poljoprivrede i tradicije u savremenom društvu.

Pored naučnog i stručnog dijela, učesnici su imali priliku da kroz degustacije domaćih proizvoda i neformalne susrete na poljoprivrednim gazdinstvima u Paštrovićima upoznaju lokalnu gastronomiju i kulturnu tradiciju budvanske rivijere. Time je konferencija još jednom potvrdila važnost povezivanja kulture, turizma, poljoprivrede i kreativnih industrija kao važnih razvojnih resursa lokalne zajednice.

Organizatori ističu da koncept „ecoexperience“, koji povezuje ekologiju, ekonomiju i kulturno nasljeđe, predstavlja savremen pristup održivom razvoju. Kako navode, „kulturna baština može postati snažan pokretač kreativnih i društvenih inovacija, ali samo ukoliko se njen razvoj planira strateški i dugoročno“.

Realizaciju konferencije i ove godine su sufinansirali Opština Budva i Privredna komora Crne Gore, dok su institucionalnu i akademsku podršku pružili Prirodnjački muzej Crne Gore i Univerzitet Donja Gorica. U organizaciji su učestvovale i brojne lokalne ustanove, među kojima Osnovna škola „Mirko Srzentić“ i Srednja mješovita škola „Danilo Kiš“, kao i različite organizacije, privredni subjekti i poljoprivredna gazdinstva sa teritorije opštine Budva.

Organizatori najavljuju da će raditi na tome da ova već lokalno, nacionalno i međunarodno prepoznatljiva konferencija bude nastavljena i u narednim godinama.

„Ambicija nam je da Petrovac na Moru i Budva i dalje ostanu mjesto međunarodnog susreta istraživača, umjetnika i stručnjaka koji promišljaju nove modele razvoja kulture, baštine i održivog razvoja u savremenom društvu“, poručuju iz organizacije.