Dan zaljubljenih ili Sveti Trifun: Dva praznika, jedan datum

Svake godine 14. februara u javnosti se iznova otvara isto pitanje - da li slavimo Dan zaljubljenih ili Svetog Trifuna? Dok jedni biraju romantične večere, poklone i crvene ruže, drugi ostaju vjerni tradiciji i obilježavaju dan posvećen zaštitniku vinogradara i poljoprivrednika.

Istorija ovog praznika nije sasvim jasna. Vjeruje se da potiče iz rimskih vremena, kada se u februaru slavio festival Luperkalija, posvećen plodnosti. Hrišćanska crkva je kasnije preoblikovala ovaj praznik u čast svetog Valentina, sveštenika koji je, prema legendi, tajno vjenčavao parove uprkos zabrani cara Klaudija II.

U proteklim decenijama ovaj dan postao je globalni simbol romantike. Trgovine su ukrašene srcima, restorani nude posebne menije, a društvene mreže preplavljene su fotografijama poklona i emotivnih poruka. Za mnoge parove to je prilika da na poseban način izraze ljubav i pažnju.

Istoričari podsjećaju da ova dva praznika imaju različite korijene i simboliku. Dok se Dan zaljubljenih vezuje za zapadnu hrišćansku tradiciju i legendu o svetom Valentinu, Sveti Trifun ima duboko ukorijenjeno mjesto u pravoslavnom kalendaru i narodnim običajima.

Pravoslavni vjernici 14. februara obilježavaju praznik Svetog Trifuna, svetitelja koji se u narodu poštuje kao zaštitnik vinograda i vinogradara. Prema tradiciji, toga dana se simbolično orezuju čokoti vinove loze i zalivaju vinom, uz molitvu za rodnu i uspješnu godinu.

Ipak, u savremenom društvu granice su sve manje oštre. Mnogi građani ne vide razlog za podjele. Kako kažu, ljubav i tradicija ne moraju biti suprotstavljene, već se mogu nadopunjavati.

Tokom srednjeg vijeka, Dan zaljubljenih je postao popularan u Engleskoj i Francuskoj. Vjerovalo se da ptice u februaru biraju svoje parove, što je dodatno učvrstilo vezu između ovog datuma i ljubavi.

U 18. i 19. vijeku, ljudi su počeli slati rukom pisane čestitke, koje su kasnije zamijenjene fabričkim karticama i poklonima. Do danas, ovaj običaj se proširio širom svijeta.

Danas je ovo jedan od najkomercijalizovanijih praznika. Cvijeće, čokolada i nakit su najčešći pokloni. Restorani su puni zaljubljenih parova, a društvene mreže preplavljene romantičnim porukama.

Iako nije tradicionalan praznik, Dan zaljubljenih se sve više slavi i kod nas. Mnogi parovi razmjenjuju simbolične poklone, izlaze na večere ili organizuju romantične izlete. Neki ga, pak, smatraju isključivo marketinškim trikom.

Na kraju, možda i nije presudno da li 14. februara obilježavamo kao Dan zaljubljenih ili kao praznik Svetog Trifuna. Jer, na kraju, vrijednost ljubavi ne mjeri se cijenom poklona, već toplinom koju podijelimo sa onima do kojih nam je stalo.