Na današnji dan: Šahovski šampion poražen od vještačke inteligencije

Dana 10. februara 1996. godine, nakon više od tri sata igre, svjetski šampion u šahu Gari Kasparov izgubio je prvu partiju u šahovskom meču protiv superračunara Deep Blue, mašine koju je razvio IBM i koja je bila sposobna da procijeni nevjerovatan broj mogućih poteza u sekundi.

Deep Blue je mogao analizirati oko 200 miliona šahovskih pozicija u sekundi, što mu je davalo ogromnu prednost u procjeni poteza i kombinacija. Iako je računaru pripala pobjeda u prvoj partiji, Kasparov je na kraju meča slavio sa rezultatom 4:2, osvojivši većinu preostalih partija, uz dva remija.

Meč iz februara 1996. predstavljao je prvi put da je čovjek i računar odmjerili snage u standardnom, šestopartijskom formatu, pri čemu su oba igrača imala po dva sata za prvih 40 poteza, dva sata za narednih 20 poteza i još jedan sat za završetak partije.

Ova partija imala je veliki značaj jer je pokazala da računari mogu da nadmaše čak i najbolje ljudske intelektualne protivnike u složenim strateškim situacijama. Bio je to simboličan trenutak u razvoju vještačke inteligencije, a naredne godine unaprijeđena verzija Deep Blue‑a pobijedila je Kasparova u revanš meču i tako postala prvi računar koji je savladao svjetskog prvaka u šahovskoj mečevnoj seriji na standardnim uslovima.

Događaj je izazvao veliku pažnju medija i javnosti širom svijeta. Stručnjaci za šah, ali i naučnici koji rade na razvoju vještačke inteligencije, počeli su detaljnije da proučavaju kako algoritmi mogu rješavati složene problemske situacije i kako se tehnologija može primijeniti u drugim oblastima.

Kasparov je kasnije priznao da ga je način igre Deep Blue-a zbunio i natjerao na greške, jer potezi računara nisu uvijek slijedili klasičnu ljudsku logiku. Ovaj susret otvorio je diskusiju o odnosu čovjeka i mašine, te o tome koliko tehnologija može uticati na intelektualne discipline.

Godinu dana kasnije, 1997, održana je revanš serija između Kasparova i unaprijeđene verzije Deep Blue‑a. Taj put je Deep Blue pobijedio, osvojivši meč u šest partija sa rezultatom 3,5–2,5, što je predstavljalo još značajniji tehnološki i simbolički trenutak u odnosu između čovjeka i mašine.

Deep Blue je ovime postavio temelje za kasnije napredne računarske sisteme, uključujući moderne algoritme koji danas pomažu u medicini, finansijama i naučnim istraživanjima, pokazujući da moć računara može biti izuzetno korisna kada se kombinuje sa ljudskom kreativnošću.

Inspiracija za tekst: https://www.history.com/this-day-in-history/february-10/kasparov-loses-chess-game-to-computer