Kovačević za RTV Budva: Svečano otvaranje rimskih termi u junu 2028.

Nakon više od 40 godina od otkrivanja, rimske terme u Starom gradu Budve biće konzervirane, opremljene savremenom posjetilačkom infrastrukturom i otvorene za javnost. Projekat „Romanika“, finansiran kroz IPA prekogranični program Hrvatska–Bosna i Hercegovina–Crna Gora, vrijedan je više od 1,8 miliona eura, od čega bespovratna sredstva Evropske unije čine preko 1,5 miliona eura.

Ovaj poduhvat realizuje se u saradnji vodećeg partnera – Univerziteta u Zadru, te partnera iz Biograda na Moru, Tomislavgrada, Međunarodnog centra za podvodnu arheologiju u Zadru, kao i crnogorskih partnera: Opštine Budva i Univerziteta Crne Gore, odnosno Centra za arheologiju pri Institutu za interdisciplinarne i multidisciplinarne studije.

Riješeni imovinsko-pravni odnosi kao osnov projekta

Govoreći u emisiji „Otvoreno“, podvodni i pomorski arheolog Darko Kovačević iz Centra za arheologiju istakao je da je ključni korak za odobrenje projekta bio rješavanje imovinsko-pravnih pitanja na parceli gdje se nalaze terme.

Navodi se da je postignut dogovor između lokalne samouprave i Mitropolije crnogorsko-primorske, odnosno Crkvene opštine Budva.

„Želim da zahvalim svim akterima u lancu, i predsjedniku Opštine, gospodinu Nikoli Jovanoviću, i mitropolitu crnogorsko-primorskom Jovanikiju, gospodinu Nenu Kordiću, predsjedniku crkvene opštine, i protojereju Aleksandru Lekiću na radu koji su uložili da se potpiše ugovor između opštine i mitropolije o korišćenju termi. To je bila osnova na kojoj smo izgradili čitav projekat i na osnovu koje je on odobren za finansiranje od strane IPA programa“, ističe Kovačević.

Od zemljotresa do digitalne interpretacije

Rimske terme na Trgu između crkava otkrivene su tokom sanacije grada nakon razornog zemljotresa 1979. godine, pod vođstvom arhitekte prof. dr Mirka Kovačevića, a krajem osamdesetih godina zaštićene su betonskom konstrukcijom.

„Radi se o lokalitetu manjeg obima koji u nauci nazivaju balneum. Pronađene su kade, ložionica i sistem za zagrevanje prostorija. Predviđeni radovi obuhvataju detaljno čišćenje prostora nakon 40 godina, otvaranje četiri otvora na trgu, stručnu konzervaciju uz saglasnost Uprave za zaštitu kulturnih dobara, postavljanje staklenih prekrivki, ulaza, stepenica i staze za posjetioce koja štiti lokalitet. Terme će biti u potpunosti inkluzivne za sve posjetioce, uz digitalnu interpretaciju koja će obogatiti doživljaj antičke Budve“, objašnjava Kovačević.

Povezivanje kopnenog nasleđa i pomorske istorije

Kovačević naglašava da terme treba posmatrati u kontekstu antičke budvanske luke i razvijene pomorske trgovine na Jadranu.

„Pored Budvana, vojnika i administratora, posjetioci termi bili su i pomorci i trgovci koji su dolazili brodovima. O tome svjedoče brojni dobro očuvani rimski brodolomi u okolini Budve, iza ostrva Sveti Nikola i duž obale Platamuna. Cilj nam je da kroz digitalne alate povežemo te priče – ono što se nalazi pod morem sa ostacima na kopnu – i posetiocima pružimo emotivan i autentičan doživljaj života običnog čoveka u rimsko doba“, navodi Kovačević.

Otvaranje najkasnije do kraja 2028. godine

Pored radova u Budvi, projekat obuhvata i organizaciju regionalnih konferencija i Dana rimskog nasleđa u Crnoj Gori, Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini. Svi radovi sprovode se po konzervatorskom projektu arhitektice Gordane Ražnatović.

„Ukoliko sve bude teklo po planu, 15. juna 2028. godine imaćemo svečano otvaranje rimskih termi. Čak i u slučaju nepredviđenih okolnosti, rok ne može biti produžen više od šest mjeseci. Terme neće biti otvorene samo tokom ljeta, već tokom cijele godine, čime Budva dobija novu kulturnu i turističku atrakciju i konkretan podsticaj za produženje sezone“, zaključuje Kovačević.