Registrovano osam prozivoda sa geografskom indikacijom
U Crnoj Gori je trenutno registrovano osam proizvoda sa geografskom indikacijom koja obuhvata geografsku i oznaku porijekla, među kojima su Njeguški pršut, Pljevaljski sir, Crnogorska goveđa pršuta, Crnogorska stelja, Crnogorski pršut, Durmitorski skorup, Kolašinski lisnati sir i Institutova lozova rakija.
Pobjedi su kazali iz Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede (MPŠV) da te oznake mogu koristiti samo proizvođači određenog poljoprivrednog i/ili prehrambenog proizvoda kojima je priznat status ovlašćenih korisnika tog naziva porijekla, odnosno geografske oznake i koja su upisana u odgovarajući registar.
“Riječ je o oznakama koje identifikuju određeni proizvod sa porijeklom iz određenog mjesta, zemlje ili regiona i čiji se kvalitet, naziv ili druge karakteristike pripisuju njenom geografskom porijeklu”, objasnili su iz Ministarstva.
Na pitanje Pobjede šta to konkretno znači za proizvođače i da li ih čini konkurentnijim na tržištu, iz Ministarstva poljoprivrede su odgovorili da je fokus na vrijednostima koje se temelje na dodatnom kvalitetu proizvoda koji proizilazi iz različitih faktora koji se odnose na vezu kvaliteta i geografskog područja proizvodnje.
“Osim informisanja potrošača o dodatnoj vrijednosti proizvoda ovi sistemi štite proizvođače od nepoštenih praksi, nelojalne konkurencije, zloupotrebe reputacije i naziva proizvoda u odnosu na proizvode koji ne nose određene karakteristike, doprinose održivosti malih obima proizvodnje kroz formiranje udruživačkih struktura. Zaštita/registracija oznaka porijekla i geografskih oznaka u velikoj mjeri doprinosi razvoju slabo razvijenih ruralnih oblasti, najbolje se valorizuju kroz lokalni turizam i time doprinose prepoznatljivosti mjesta, regija i države, te su jedan od najboljih mehanizama promocije u poljoprivredi”, naveli su iz Ministarstva poljoprivrede.
Upitani da li su crnogorski proizvođači dovoljno upoznati sa mogućnošću da svojim proizvodima daju dodatnu oznaku kvaliteta, iz Ministarstva su odgovorili da je riječ o dobrovoljnim oznakama koje se dodjeljuju na zahtjev, dodajući da su kreirane mjere podrške za pripremu proizvođača i edukacije te da dodatno informišu proizvođače kroz sastanke, edukacije i medijske kampanje.
Udruženje Crnogorski pršut trenutno ima šest članova, a koordinator klastera i interni kontrolor Ilija Ševaljević za Pobjedu je objasnio da se ova oznaka odnosi na pršut sa teritorije Cetinja, Nikšića, Danilovgrada, Podgorice, Bara i Budve koji se proizvodi na nadmorskoj visini preko 500 metara.
On je naveo da je iz regiona proizvodnje Crnogorskog pršuta izuzet dio teritorije Cetinja koji je već definisan kao region proizvodnje Njeguškog pršuta.
“Po specifikaciji za proizvod sa geografskom oznakom Crnogorski pršut propisano je da je to proizvod kojem je skraćeno trajanje faze dimljenja, a produžena faza zrenja. Tako proizvod sa ovom oznakom ne smije izaći na tržište prije isteka 12 mjeseci od dana prijema sirovine u proizvodne pogone”, objasnio je Ševaljević.
O tome brinu sami članovi udruženja koji u svim fazama proizvodnje obavljaju samokontrolu i podatke unose u propisane obrasce. Ipak, dodatno se sprovodi i interna kontrola, kao i kontrola ovlašćenih eksternih sertifikatora.
“Jasno je da se radi o vrlo odgovornim subjektima i vrlo ozbiljnom pristupu u poslovanju, što garantuje kupcima da će proizvod biti vrhunski i siguran, jer da bi bio zaista Crnogorki pršut mora zadovoljiti brojne, vrlo stroge kriterijume”, naveo je Ševaljević dodajući da su među članovima udruženja renomirane firme Gornič, Interproduct, Martex, Mianja, Monstate i Zrnožit, koje u proizvodnji primjenjuju najsavremenije standarde.