Festival domaćih lokalnih proizvoda i petodnevna međunarodna konferencija o hrani, ekologiji, poljoprivredi, kulturi i baštini u Petrovcu na moru

Međunarodna multidisciplinarna konferencija „Kulturne i kreativne industrije & baština: Ecoexperience“biće održana od 4. do 8. marta 2026. godine u Petrovcu na Moru, u organizaciji tamošnjeg Društva za kulturni razvoj „Bauo“, brojnih partnera i saradnika.Riječ je o jubilarnom, petom izdanju internacionalne manifestacije koja je tokom prethodnih godina izrasla u prepoznatljiv regionalni i međunarodni forum za dijalog o odnosu kulturnog i prirodnog nasljeđa, kreativnih industrija, ekologije, poljoprivrede i održivog razvoja.Konferencija će se realizovati od 4. do 8. marta na dvije lokacije u Petrovcu.

Svečano otvaranje s brojnim zvanicama, uz prateći tradicionalni festival domaćih prehrambenih i poljoprivrednih proizvoda, biće upriličeno na gumnu/amfiteatru JU Osnovne škole „Mirko Srzentić“, čime se simbolički i praktično spajaju znanje, zajednica i lokalna proizvodnja, s posebnim fokusom na značaj djece i mladih u tom procesu.

Radni dio programa, od prvog do posljednjeg dana, odvijaće se u petrovačkom Hotelu „Monte Casa“, kroz brojne panel-diskusije, plenarna predavanja, naučna izlaganja, prezentacije, promocije publikacija i projekata, kao i tematske sesije posvećene održivim modelima upravljanja baštinom i resursima.Posebno mjesto u realizaciji događaja ima petrovačka JU Osnovna škola „Mirko Srzentić“, koja je mnogo više od domaćina i formalnog partnera projekta. Uključivanjem školskog prostora, osoblja i učenika/ca u festivalski i edukativni program, konferencija dobija snažnu obrazovnu i intergeneracijsku dimenziju. Škola time postaje prostor susreta mladih sa lokalnim proizvođačima, stručnjacima, istraživačima i umjetnicima, čime se podstiče svijest o značaju baptine, kulture, poljoprivrede, očuvanja tradicije i odgovornog odnosa prema prirodi i svijetu oko nas još od najranijeg uzrasta.

Tokom pet dana, od srijede do nedjelje, Petrovac na Moru će okupiti oko 50 učesnika/ca iz Crne Gore, Srbije, Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Slovenije, Grčke, Turske, Francuske i Sjedinjenih Američkih Država, potvrđujući međunarodni karakter inicijative koja već pola decenije gradi mostove između akademske zajednice, institucija kulture, privrede i civilnog sektora.

Realizaciju konferencije sufinanrisali su i ove godine Opština Budva i Privredna komora Crne Gore, dok su od ovog izdanja institucionalnu i akademsku podršku pružili i JU Prirodnjački muzej Crne Gore i Univerzitet Donja Gorica, s obzirom na tematsku bliskost s njihovim djelokrugom rada. Značajan doprinos u kontinuitetu daju i mnoge druge ustanove, organizacije, inicijative, privredni subjekti i pojedinci/ke s teritorije cijele opštine Budva, koji kroz partnerstva, logističku podršku i uključivanje lokalnih aktera potvrđuju važnost zajedničkog djelovanja na planu održivog razvoja.

Ovogodišnja konferencija dio je projekta „Promocija poljoprivrede, tradicionalnih poljoprivrednih proizvoda i ruralnog razvoja kroz kulturne i kreativne industrije“ Društva za kulturni razvoj „Bauo“, čiju je realizaciju, posredstvom Javnog poziva za podršku razvoju poljoprivrede, sufinansirao Sekretarijat za privredu Opštine Budva Time se dodatno naglašava podrška lokalnim inicijativama od strane Opštine Budva, te razvojna dimenzija skupa koji povezuje teorijska razmatranja s konkretnim potrebama lokalne zajednice, naročito u oblasti unapređenja poljoprivredne proizvodnje, promocije autohtonih proizvoda i osnaživanja ruralnih područja.

Zapis dr Milene Jokanović, predsjednice Programskog odobra konferencije, i mr Dušana Medina, predsjendika Organizacionog odbora konferencije, o projektu i ovogodipnjoj konferenciji:

„Nakon tematskih okvira ranijih konferencija „Kulturne i kreativne industrije & baština“ posvećenih potencijalima i izazovima (2022), novim tehnologijama (2023), nasljeđu hrane kao resursu za kulturne i kreativne industrije (2024), te konceptu agroculture i razumijevanju kulture kao poljo-kulture – suštinske povezanosti čovjeka i prirode (2025), ovogodišnja tema ecoexperience zaokružuje dosadašnja promišljanja i otvara ih ka još snažnijoj integraciji ekologije, ekonomije i kulture. Prefiks „eco“, izveden iz grčke riječi oikos (dom, okruženje), u savremenom diskursu označava brigu o životnoj sredini i odgovoran odnos prema prirodnim resursima. U kontekstu ove konferencije, on podrazumijeva i brigu o zemlji, proizvodnji hrane, očuvanju pejzaža i tradiciji obrade tla. Poljoprivreda se ovdje ne sagledava samo kao ekonomska djelatnost, već kao kulturna praksa i dio identiteta prostora. Tradicionalni proizvodi, lokalne sorte, znanja i vještine prenesene generacijama postaju resurs za razvoj kulturnog turizma, kreativnih industrija i održivih ruralnih ekonomija. S druge strane, pojam „experience“ ukazuje na iskustveni i participativni pristup – pomak od pasivnog posmatranja ka aktivnom učešću. Festival domaćih proizvoda, susreti sa proizvođačima, terenske posjete i neposredni kontakti sa gazdinstvima i ruralnim domaćinstvima omogućavaju učesnicima da baštinu i poljoprivredu dožive kao žive procese. Iskustvo postaje multisenzorno: kroz ukus, miris, dodir, priču i prostor.

Upravo kroz ovakvu koncepciju, konferencija doprinosi promociji lokalnih poljoprivrednih proizvođača sa teritorije opštine Budva, afirmaciji tradicionalnih proizvoda i jačanju njihove vidljivosti u širem regionalnom i međunarodnom kontekstu. Uvezivanjem poljoprivrede sa kulturnim i kreativnim industrijama otvaraju se nove mogućnosti za brendiranje teritorije, razvoj agroturizma i održivih poslovnih modela zasnovanih na lokalnim resursima. Simbolika petog izdanja – drvene godišnjice, koja prema narodnom lokalnom vjerovanju označava rast, stabilnost i ukorijenjenost – snažno korespondira sa temom zemlje, poljoprivrede i trajnosti zajednice. Kao što drvo raste iz tla i širi svoje grane, tako i ova konferencija nastavlja da se razvija, oslanjajući se na lokalne resurse, znanje i solidarnost. „Kulturne i kreativne industrije & baština: Ecoexperience“ tako postaju platforma za integrisano sagledavanje ekologije kao kulture i kulture kao ekologije – sistema odnosa, vrijednosti i praksi koji oblikuju svakodnevni život. Kroz dijalog, razmjenu znanja i konkretne razvojne inicijative, ovaj skup doprinosi stvaranju modela u kojima poljoprivreda, baština i kreativnost zajedno grade održivu i odgovornu budućnost opštine Budva i šireg regiona."

Detaljnije o ovoj manifestaciji, kao i programu koji slijedi, vidjeti na veb-sajtu www.kkib.me, kao i na Facebook i Instagram nalogu konferencije.

Ulaz je slobodan za sve zainteresovane posjetioce/teljke tokom cjelokupnog trajanja ovog petodnevnog programa.