Književnost između autofikcije i društva
U okviru 9. Festivala Ćirilicom u srijedu, 3. septembra na Trgu ispod Citadele sa početkom u 20 časova biće upriličen još jedan okrugli sto ovog festivala – ovog puta na temu Književnost između autofikcije i društva o kojoj će govoriti dr Aleksandra Žeželj Kocić, književica i istoričarka knjižnjvnosti Neda Bjelanović i pjesnik, književni kritičar, esejista i izdavač Gojko Božović.
Francuski pisac, teoretičar i književni kritičar Serž Dubrovski je, da bi opisao svojroman Fils (1977), skovao riječ autofikcija, definišući je kao “fikciju sačinjenu isključivo od stvarnih događaja i činjenica“. Njegovu dosta široko postavljenu definiciju kasnije su konkretizovali Rolan Bart i Žerar Ženet koji su autofikcijom nazvali tekst u kojem je direktno potcrtana fikcionalnost stvorenog jastva (sopstva), činjenicu da je tekstualno jastvo jedno fiktivno biće. Prema tome, autofikcija bi bila roman čiji se autor pretvara u neku drugu osobu i živi neki drugi život, koji u stvarnosti nije nužno (ili nije uvijek) njegov.
Međutim, više od četiri decenije kasnije, termin koji je sažimao autobiografiju ifikciju postao je toliko rastegljiv da se lijepi na sve, od stilizovanih kratkih dnevničkih bilješki do književnih rijalitija u više tomova. Termin je počeo da obuhvata svašta, što znači da lako može da počne da ne znači ništa posebno. Sa druge strane, sve je više i sve slobodnije u upotrebi, za primjerima autofikcije traga se i u djelima napisanim i daleko prije nego što je nastao, razlike između fikcije i nefikcije se brišu, a sve više teoretičara autofikciju posmatra kao zaseban žanr.
Autofikcija kao novi tip pisanja o sebi, postupci pomoću kojih se dovodi u pitanje odnos između pisanja i života, odnos zbilje i teksta, život u književnosti piščevog alter ega, autorova fikcionalizacija sebe, ulazak u dijalog između narativnog glasa (koji pripada i ne pripada piscu) i zamišljenog čitaoca – samo su neka od pitanja koja se nameću. S tim u vezi, književnost između autofikcije i društva ne samo da istražuje lične priče, već i otkriva složene međuzavisnosti između pojedinca i šireg društvenog konteksta.