Studija za zaštitu Svetog Stefana i Miločerskog parka temelj za održivi razvoj i očuvanje baštine

U okviru ovogodišnje manifestacije „Dani evropske baštine 2026“, koja se obilježava pod temom „Ugrožena baština: oživjeti, očuvati, redefinisati“, izrađena je studija posvećena zaštiti i očuvanju kulturnog pejzaža Svetog Stefana i Miločerskog parka.

Izradu studije realizovala je nevladina organizacija „Expeditio – centar za održivi prostorni razvoj“ iz Kotora, kao ključni dio projekta „Kulturni pejzaž Svetog Stefana – Paštrovići, Crna Gora“.

Povod za pokretanje ovog važnog projekta bilo je uvrštavanje Svetog Stefana i Miločerskog parka na listu „Sedam najugroženijih lokaliteta evropske baštine“ za 2023. godinu, koju sprovode organizacija Europa Nostra i Institut Evropske investicione banke, uz finansijsku podršku Evropske unije.

Čitav proces obuhvatio je terenski rad i detaljnu analizu stanja, nakon čega su donijeti tehnički izvještaj i preporuke za dalja djelovanja.

Projekat je realizovan uz finansijsku podršku i grant Evropske investicione banke, koji dobija svaki lokalitet sa liste ugroženih radi sprovođenja mjera i ublažavanja faktora rizika.

Govoreći o ciljevima studije i mogućnosti usklađivanja zaštite baštine sa ekonomskim razvojem i turizmom, sagovornik ističe da je ključ u dugoročnoj održivosti.

„Razlog nastajanja studije i sami počeci tiču se projekta 'Sedam najugroženijih', organizovanog od strane Europa Nostra Instituta i Evropske investicione banke, uz finansijsku podršku Evropske unije. Kada su prije tri godine Sveti Stefan i kulturni pejzaž Svetog Stefana, što uključuje i Miločerski park, izabrani na listu 'sedam najugroženijih lokaliteta evropske baštine' za 2023. godinu, pokrenut je čitav projekat. Dio tog projekta bio je i dolazak eksperata na Sveti Stefan, terenski rad, analiza stanja, te izrada tehničkog izvještaja i preporuka. Uz finansijsku podršku, svaki lokalitet sa te liste dobija grant od Evropske investicione banke radi ublažavanja faktora ugroženosti“, navodi građanski aktivista Blažo Kažanegra za Radio Budvu.

Prema njegovim riječima, osnovna namjera dokumenta jeste stvaranje stabilne osnove za buduće prostorno i urbanističko planiranje.

„Upravo ova studija ima za cilj da stvori osnovu za buduće urbanističke planove, u smislu identifikovanja onih vrijednih elemenata u prostoru koji moraju biti sačuvani i uzeti u obzir tokom planiranja. Sve to ima dobre ekonomske implikacije i vodi ka održivom rastu u dužem vremenskom periodu — umjesto da se resursi unište radi kratkoročnog i jednokratnog profita, čime bismo ušli u haos i ostali bez vrijednog prostora“, zaključuje  Kažanegra.